ခ့ၣ်အဲးစံၣ် – KIC News

လါယူၤ ၁၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် ကမၤမိၢ်-ကတၢတံၥ်ကျဲ (စစ်ကူ)ပယီၤသုးကျိၤ လၢ အဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤ ခးသံကွံၥ်ဝဲသဝီဖိသးစၢ်ပိၥ်ခွါ(၁၈)နံၣ်တဂၤလၢသဝီပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီဘ့ၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယူၤ ၉ သီ ဂီၤခီ ၁၀း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် လၢကလဲၤထီၣ်(စစ်ကူ)ဆူဖၣ်ပူၣ်အံၤအဂီၢ်ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲ ထီၣ်တဖၣ်အံၤ နုၥ်လီၤဝဲလၢလ့ဖိထၣ်ကရူၢ် နိးဃဲထၣ်သဝီအပူၤဒီး ခးသံကွံၥ်ဝဲ စီၤပိပိ(၁၈)နံၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးပယီၤသုးခးသံသဝီဖိတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤထိၣ်ရီဘ့ၤစံးဝဲလၢ “အခးသံဝဲန့ၣ်လၢသဝီပူၤလီၤ. သဝီဖိတဂၤအံၤတၢ်ခးသံအီၤလၢတၢ်ဂ့ၢ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ကသံကွၢ်လီၤတံၢ်ကဒါက့ၤသဝီပှၤ ဘၣ်မူဘၣ်ဒါဝံၤမးကသ့ၣ်ညါလီၤတံၢ်က့ၤ လီၤ. ခဲအံၤမၤတၢ်ဆဲးကျိးတန့ၢ်ဒံးဘၣ်. မ့ၢ်ပယီၤသုးန့ၣ်အိၣ်လၢသဝီပူၤဒီးပှၤသဝီဖိခီန့ၣ်မ့ၢ်အစံၣ်ဒီးဘၣ်လၢဟဲက့ၤ ဟံအီၣ်တၢ်အီၣ် ခီဧါတဲလီၤတံၢ်တဘၣ်ဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါယူၤ ၁၂ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ပယီၤသုးဂံၢ်ဘါအဂၤ(၁၀၀)ဘျဲၣ်လၢအိၣ်ဟဲက့ၤလီၤလၢဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ် တးပီသဝီအံၤတဖၣ် ခီဖျိ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ခိးခးဝဲလၢကစၢၢ်ကျါတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအဃိ တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ဝဲဒီး လၢကက့ၤလီၤဆူတရိၥ်ကၢ်ပျိၢ် တကပၤအဂီၢ် (DKBA)ကိးမၢဝဲကမျၢၢ်သိလ့ၣ်,ဟံန့ၢ်ဝဲတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ် အအိၣ် န့ၣ် လီၤ. ပယီၤသုးတဖၣ်အံၤဖဲလါယူၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ်ဟဲက့ၤလီၤတုၤလၢဝဲလၢပနွဲၢ်ကျါသုးကလၢၤဒီးဖဲန့ၣ်တဆီဒိးထီၣ်ဝဲချံခီဃီၤဝဲ ဘီနီၤကျိ စံၣ်လီၤဝဲဒၣ်ဖဲဖၣ်အၣ်ကီၢ်ဆၣ် ပြၢးကီးသဝီချံသန့လီၢ်အံၤဝံၤ ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)သုးခိၣ်ဘိၤဘံၣ်အပှၤဟဲဒီး ဟံန့ၢ်ဝဲ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအါမးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤသုးလၢအအိၣ်ဟဲက့ၤလီၤဆူတးပီသဝီတဖၣ်အံၤလၢကတုၤဆူပနွဲၢ်ကျါသုးကလၢၤအံၤအဂီၢ် ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဟဲက့ၤ လီၤလၢကစၢၢ်ကျဲဒီတကျိၤအခါ ခီဖျိတၢ်ခိးထုးဝဲဒီးမ့ၣ်ပိၢ်,တၢ်ခိးခးဝဲလၢလၢတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤအဃိ တၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး အိၣ်ဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤလၢဘူးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢကရူၢ်အံၤတဖၣ် စံးဝဲအသိးသ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်ပယီၤသုးလၢအဟဲက့ၤလီၤတဖၣ်အံၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲပှၤလၢအဘၣ်ဒိတ့ၢ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်တးပီသုးကလၢၤ တၢ်ဒုးအံၤအခါဒီး အဝဲသ့ၣ်အံၤလၢကက့ၤကူစါယါဘျါသးလၢဝ့ၢ်ပူၤအဂီၢ်ဂုၥ်ကျဲးစၢးဃုကျဲဘၣ်ဆၣ် ကျဲလၢအဝဲသ့ၣ်ကက့ၤလီၤ...

လါယူၤ ၁၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကၠီၣ်တဲၣ်အနီၢ်ပၤမုၣ်(Bajrakitiyabha Narendiradebyavati)ဖးခၠါရၤခံးတရါဖါနရံၤဒရၤဒ့ၤဘၤပတံၤအံၤအဘူၣ်အတီၢ်ကတၢၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဖဲမဟါလါယူၤ(၁၁)သီအနံၤဟါခီ(၇)နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်စီၤလိၣ်စီၤပၤနူၢ်စီၤတၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါထုးထီၣ်ရၤလီၤဝဲဒီးကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်တဖၣ်ရၤလီၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်ပၤမုၣ်အံၤအဘူၣ်အတီၢ်ကတၢၢ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်အဆၢကတီၢ်အသးနံၣ်အိၣ်ဝဲ(၄၇)နံၣ်ဒီးအသးသမူဟးထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဘီကီးဝ့ၢ်(ခၠူလၤလီၤကိတၢ်ဆါဟံၣ်)အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်စီၤလိၣ်စီၤပၤတၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဒီးကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢတၢ်ကပၥ်လီၤက့ၤဝဲနီၢ်ပၤမုၣ်အစိၥ်အဂီၢ်တၢ်ကမၤဝဲဒ်စီၤလိၣ်စီၤပၤဒိၣ်ထီသနူအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအသိးအဂ့ၢ်,တၢ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. နီၢ်ပၤမုၣ်(ဖးခၠါရၤခံးတရါဖါနရံၤဒရၤဒ့ၤဘၤပတံၤ)အံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ(၁၉၇၈)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်(၇)သီအနံၤဒီးအဝဲမ့ၢ်ဝဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်စီၤပၤနီၢ်ဂံၢ်(၁၀)စီၤပၤ(MahaVajiralongkorn) ဒီးနီၢ်ပၤမုၣ် Soamsawali Kitiyakara အဖိမုၣ်ဒိၣ်ကတၢၢ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၂)နံၣ်လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်အပူၤတူၢ်ဘၣ်ဝဲသးတၢ်ဆါဒီးသးပံးနီၣ်ကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသးသတူၢ်ကလၥ်အဃိဘၣ်ဟံးန့ၢ်ဝဲကသံၣ်တၢ်ကွၢ်ထွဲကဟုကယၥ်တဘျူးလါအလီၢ်ခံဖဲ(၂၀၂၆)နံၣ်လါမ့ၤအပူၤစ့ၢ်ကီးခီဖျိတူၢ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲပှံၥ်ညိးတၢ်ဆူၣ်တၢ်ဆါ,တၢ်ဆူးတၢ်ဆါဃၢ်နုၥ်လီၤလၢအဟၢဖၢပူၤ,သွံၣ်ဂံၢ်စၢ်,သးဟူးတမုၥ်နီၢ်,သွံၣ်ကိၣ်လိၣ်ဖံးတၢ်မၤတၢ်တဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စးဘၣ်လၢၤဘၣ်ဒီးကသံၣ်သရၣ်ဒိၣ်ထီတဖၣ်ကျဲးစၢးဝဲဘၣ်ဆၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တၢ်အိၣ်သးတဂ့ၤထီၣ်လၢၤဘၣ်အဃိလီၢ်ခံစူးကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကၠီၣ်တဲၣ်အနီၢ်ပၤမုၣ်(ဖးခၠါရၤခံးတရါဖါနရံၤဒရၤဒ့ၤဘၤပတံၤ)အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ်စီၤလိၣ်စီၤပၤစၢၤသွဲၣ်တဂၤတကးဘၣ်အမဲၥ်ညါ,အါတက့ၢ်အမံၤဟူသၣ်ဖျါဒီးဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါဝဲအီၤလၢအမ့ၢ်ဝဲပီၢ်ရီလၢအိၣ်ဒီးတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢပှဲၤ,ထံကီၢ်အခၢၣ်စးမီၢ်သီမီၢ်လါပှၤလၢအရ့ပှၤဂၤသ့,သုးဂ့ၢ်ဝီပှၤလၢလီၢ်လးဒိၣ်ထီဒီး,ပှၤဟူးဂဲၤလၢပှၤတဝၢတၢ်ဆီတလဲတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်ခိၣ်နၢ်တဂၤအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,နီၢ်ပၤမုၣ်အံၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဟူးဂဲၤဝဲလၢပိၥ်မုၣ်ပိၥ်မၢၤပှၤဃိၥ်ဖိခွဲးယၥ်ဒီးပှၤကညီဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ်အပူၤအဃိ,မ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ဒီးထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ပၥ်ပနီၣ်တဂၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါယူၤ ၁၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုၥ်လၢအိၣ်ဟဲလၢခီပနံၣ်,မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်လၢသုးကရူၢ်ပၢဝဲတဖၣ်အံၤ ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်တၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလၢ တၢ်ထီၣ်ဒုး လဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိဒီးကၠိတၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအဃိ သုးကရူၢ်အခီပနံၣ်,တၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢတၢ်ကဘၣ် ဟးဆှဲးသူဝဲတဖၣ်အံၤ (Burma Campaign UK)ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ ဖဲမဟါလါယူၤ ၁၀ သီအနံၤန့ၣ်လီၤ. လံၥ်(Burma Campaign UK)လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤအိၣ်ဝဲအသိးန့ၣ် ကီၢ်ပယီၤမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်(Myanmar Economic Holdings Limited -MEHL), ကီၢ်ပယီၤမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်(Myanmar Economic Corporation-MEC)ဃုၥ်ဒီး တၢ်လၢအဂၤခဲလၢၥ်အခါ (၁၉၀)ဘျဲၣ်လၢသုးကရူၢ်ပၢဝဲလၢတၢ်ကဘၣ်ဟးဆှဲးသူဝဲဒၣ် န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိမုၢ်ကျိၤဝဲၤခီပနံၣ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤ,ဃုၥ်ဒီးတၢ်လၢတၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲတဖၣ်အံၤ ကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိမ့တဟးဆှဲး မ့ပှ့ၤသူ,မ့လဲၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲကျိၣ်စ့ဂံၢ်ဘါလၢတၢ်မၤကမၣ်ပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်လၢသုးကရူၢ်လုၢ်သ့ၣ်ခါ ပတၥ်ဝဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ခီပနံၣ်,မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်,တၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်သူတၢ်စွဲအမံၤအသၣ်လၢ(Burma Campaign UK)ထုးထီၣ် ပၥ်ဖျါဝဲ...

လါယူၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဒီး မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ ဒူသဝီတနီၤအပူၤ ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤဒီးဒုးယၤတၢ်သဘံၣ်သဘုၣ်အဃိ တနံၣ်အံၤကၠိအိးထီၣ်ကဒါအတီၢ်ပူၤအံၤ ကၠိတနီၤတၢ်အိးထီၣ်ဝဲ တဘူၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. (သုးက့ ၁)ဘံလ့ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ အပူၤကွံၥ်လါအ့ဖြ့ၣ်တၢ်ထီၣ်ဝဲတးပီသုးကလၢၤဒီးလ့က့ၣ်သုးကလၢၤ ၂ ဖျၢၣ်အံၤအတၢ်ဂ့ၢ်ပိၥ် ထွဲ ဒီး တုၤလၢခဲအံၤဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢ ဆဲးကဲထီၣ်ဒံးအဃိ ဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်အပူၤကၠိလၢအဂၤတဖၣ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲလံဘၣ်ဆၣ် လီၤဆီဒၣ်တၢ် ဒူသဝီလၢ အိၣ်ဘူးတးပီး,လ့က့ၣ် သုးကလၢၤအံၤတဖၣ် လၢပှၤကၠိဖိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်တၢ်အိးထီၣ်ဝဲတဘူၣ် ဒံးဘၣ်န့ၣ် လီၤ. လီၢ်ကဝီၤဒူသဝီပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ခဲအံၤလၢတးပီ,လ့က့ၣ်,လၢၢ်ချီၣ်,ကးမဲမ့ဝံၤပနွဲၢ်ကျါသုးကလၢၤဃၢၤ လါခိသဝီတဖၣ်န့ၣ်အိၣ်ဘူးဒီးသုးကလၢၤအဃိကၠိန့ၣ်ပှၤအိးထီၣ် တဘူၣ်ဒံးဘၣ်.ခဲအံၤပယီၤသုးလၢအအိၣ်ဖဲလ့က့ၣ်ဒီး တးပီအံၤတဖၣ်က့ၤအိၣ်လၢအသုးကလၢၤပူၤတဘူၣ်ဒံးဘၣ် အိၣ်ဒံးဖဲသဝီပူၤ လီၤ.ပှၤသဝီဖိနါက့တုၤလၢခဲအံၤက့ၤလၢသဝီ တဘူၣ် ဘၣ်.ပှၤကၠိဖိတနီၤန့ၣ်လဲၤထီၣ်က့ၤကၠိလၢယိၤကီၢ်ထံဆၢကီၢ်ဆၢတကပၤအိၣ်...

လါယူၤ ၁၀ သီၢ် ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိလၢအလဲၤမၤတၢ်လၢတၢ်ချၢတဖၣ် နွံလၢကဟဲအံၤတၢ်ကစးထီၣ်ဒိန့ၢ်ဝဲ လံၥ်အုၣ်သးတၢ်ဂီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကဟဲတလါအံၤလါယူၤ ၁၇ သီအံၤ ကၤခၠနၣ်ဘူရံကီၢ်ရ့ၣ် ဘၣ်ဒိၤယါဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဒီး ရၤခၠၣ်ဘူရံကီၢ်ရ့ၣ် ထါမဟ့ၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိလၢဟးထီၣ်မၤတၢ်မၤလၢတၢ်ချၢတဖၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤအိၣ်လၢ တၢ်ကစးထီၣ်ဒိန့ၢ် လံၥ်အုၣ်သးတၢ်ဂီၤ လၢသးနံၣ်အိၣ်ဝဲ(၁၀)နံၣ်အံၤဘၣ်ဆၣ် တၢ်ကစးထီၣ်ဆိအီၤလၢဒဲကဝီၤဖဲလဲၣ်တဘ့ၣ်လဲၣ်န့ၣ်တဲလီၤ တံၢ်တဘၣ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဘၣ်ဒီၤယါဒဲကဝီၤခိၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “ခဲအံၤဒ်ပသ့ၣ်ညါအသိးန့ၣ်ခဲကၢးတနွံ ၁၇ သီန့ၣ်ကစးထီၣ်ဒိဝဲလီၤ. မ့ၢ်ကစးထီၣ်ဒိဆိဝဲတၢ်လီၢ်ဖဲလဲၣ် တတီၤလဲၣ်ဒုတသ့ၣ်ညါ ဒံးဘၣ်. ယဆိမိၣ်အမျးကယၤအါလၢထါမဟ့ၣ်ဒဲကဝီၤတကပၤလီၤ. ခဲအံၤဒုတဲလီၤတံၢ်တဘၣ်ဒံးဘၣ် ခဲမုၢ်ဆ့ၣ်မးပသ့ၣ်ညါဘၣ် အါထီၣ်က့ၤတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤ. ပှၤကဒိတၢ်ဂီၤတခါအံၤပှၤကဒိဆိလၢပှၤဟးထီၣ်လဲၤမၤတၢ်လၢတၢ်ချၢတဖၣ် အဂီၢ်ဒံးလီၤ.”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဂီၤအံၤန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢကဟဲလါအီကူး ၁၇ အံၤစ့ၢ်ကီး...

လါယူၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲတနံၤလါယူၤ ၉ သီ လၢန့ၣ်ပၠံၣ်တီၣ်န့ၣ် သုးကရူၢ်(NSPNC)ဒီး 7 EAO Alliance ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်(၇)ဒူၣ်မၤဝဲတၢ်ထံၣ် လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဒီး လၢတၢ်တဲသကိးအံၤအပူၤ ကသူၣ်ထီၣ်ကတီၢ်ယံၤတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်လၢအဂၢၢ်အကျၢၤကန့ၢ်အဂီၢ် တၢ်ပၥ်သးအိၣ်လၢကတၢၣ်ပီၣ်တဲသကိးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် (7 EAO Alliance)အလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤ သုးရိၣ်ဒိၣ်စိ စဲလ့ စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်(7 EAO Alliance)အလံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါပူၤ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စဲလ့ စံးဝဲအသိးန့ၣ် လၢတၢ်မၤဝဲတၢ်ထံၣ်လိၥ်တၢၣ်ပီၣ်တဲသကိး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ ဘျီ ဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် သုးကရူၢ်တကပၤ(NSPNC) ပှၤပၢၤလီၢ်ဆ့ၣ်နီၤ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ ယၤပၠ့ၣ် ဒီး...

လါယူၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢၢ်ဖးဒိၣ်ပယီၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဘျံးဒဝဲၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၄)လၢၢ်မုၢ်လါကီၢ်ဆၣ်အပူၤလၢ ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢ သုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ထီၣ်မၤန့ၢ်တ့ၢ်ဝဲအံၤ ပယီၤသုးဟဲထီၣ်ဒီးဂံၢ်ဘါအါအါဂီၢ်ဂီၢ်က့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကလၢၤအံၤဖဲအပူၤကွံၥ်လါမ့ၤ ၂၉ သီ ဟါခီ ၄ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်(KNLA) ဒုးယၤနီၣ်ဂံၢ်(၁), ကညီဒီကလုၥ်ဂၢၤသးကရၢ(KNDO) သုးရ့ၣ်-၇ ဃုၥ်ဒီးသိၣ်မှံၤသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်တဖၣ် လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်အသီ (၁၀)အတီၢ်ပူၤထီၣ်မၤန့ၢ်ဝဲ သုးကလၢၤအံၤဃုၥ်ဒီးကျိချံပှၥ်သၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်မၤန့ၢ်ဃုၥ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ထီၣ်သုးကလၢၤအံၤဝံၤတဘျီဃီမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်လါမ့ၤ ၃၀ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးအံၤသူဝဲသုးဂံၢ်ဘါ အါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဟဲထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤဝဲသုးကလၢၤဘၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါလၢအိၣ်ဘူး ဖဲန့ၣ်တဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “ဒ်သိးပသ့ၣ်ညါန့ၣ်လၢၢ်ဖးဒိၣ်သုးကလၢၤန့ၣ်ပှၤထီၣ်န့ၢ်ဝံၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်ဟါခီန့ၣ်ပယီၤသုးဟဲက့ၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤဝဲလီၤ. ပယီၤသုးန့ၣ်ဟဲထီၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်မီၤ.လၢညါခါန့ၣ်အဝဲသ့ၣ်ဟဲထီၣ်အသုးနီၣ်ဂံၢ်ကအိၣ်ထဲ(၁၀၀)ဘျဲၣ်ဒ်န့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤတမ့ၢ်ဒ်န့ၣ် ဘၣ်,ဟဲထီၣ်အဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်,(၃၀၀)ဘျဲၣ်တုၤလၢ(၄၀၀)ဒ်န့ၣ်ညါ.မ့ဝံၤအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်သူအါထီၣ်ကဘီယူၤဟးခးနါစိၤတၢ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်...

လါယူၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢမဲၢ်ဆီးဝ့ၢ်တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤတနံၣ်အံၤလါယူၤ(၉)သီအနံၤအပူၤတၢ်မၤလၤကပီၤဝဲကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ကူၣ်သ့ကမံးတံၥ်(Burmese Migrant Education Committee (BMWEC) ပှဲၤထီၣ်(၂၅)နံၣ်ယူဘလံၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. (၂၅)နံၣ်ယူဘလံၣ်စ့အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤကဲထီၣ်လိၣ်ထီၣ်ဝဲဒီးတၢ်ဟဲပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်မၤကပီၤဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဖီခိၣ်,ပှၤဒုးအိၣ်ထီၣ်ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ကူၣ်သ့ကမံးတံၥ်(BMWEC)နီၢ်ဖီရ့ၣ်စံးဝဲဒၣ်လၢ “တနံၤအံၤလၢယဂီၢ်မ့ၢ်တၢ်ပၥ်ကဖၢလၢသးဒီးတၢ်သးခုလီၤ.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်(၂၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤပဘၣ်လဲၤခီဖျိတ့ၢ်တၢ်ကီကီခဲအသိး,တုၤခဲအံၤသနၥ်က့ပဘၣ်လဲၤခီဖျိတၢ်ကီကီခဲခဲလီၤ.ပကတုၤဆူ(၂၅)နံၣ်တမ့ၢ်တၢ်လၢအညီဘၣ်.ဒီးတနံၤအံၤပသးခုစ့ၢ်ကီးလၢပှၤဟဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်ဒီးပထံၣ်ဘၣ်စ့ၢ်ကီးပဖိပလံၤတဖၣ်ဟဲက့ၤဟးအိၣ်သကိးပှၤပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,(၂၅)နံၣ်တၢ်လဲၤခီဖျိအပူၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအါမံၤဘၣ်ဆၣ်သးခုစံးဘျူးဘၣ်ဝဲခီကီၢ်ကူၣ်သ့ပှၤမၤသကိးတၢ်ဒီးကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်လၢအတူၢ်ဆါသးတဖၣ်ကိးဂၤဒဲးအဂ့ၢ်,အဝဲစံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟဲထီၣ်မၤလၤကပီၤဘၣ်ဝဲ(၂၅)နံၣ်ပှဲၤထီၣ်(BMWEC)ယူဘလံၣ်စ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအဃိဘၣ်ကဖၢလၢဘၣ်ဝဲအသးအဂ့ၢ်,(BMWEC)နဲၣ်ရွဲၣ်ပှၤမၤသကိးတၢ်လီၢ်လံၤစီၤန့ၤအူစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. (BMWEC)ကရူၢ်ကရၢအံၤခါဆူညါကလဲၤထီၣ်လဲၤထီအါန့ၢ်ဒံးဝဲအလီၢ်အဂီၢ်ဆၢဂ့ၤဆၢဝါစံးဝဲဒ်အံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. “တၢ်ကွဲမုၥ်ပှၤအဃိပသးခုဒိၣ်မးလီၤ.ပက့ၤကွၢ်ကဒါလၢအပူၤကွံၥ်န့ၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်အါမံၤဘၣ်ဆၣ်,ပထံၣ်ဘၣ်လၢတဆီတဆီတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အိၣ်ဝဲတယူၥ်ဃီလီၤ.အဃိပနၥ်လၢကရူၢ်ကရၢဝဲအံၤခါဆူညါန့ၣ်ကရူၢ်ကရၢဝဲအံၤကလဲၤထီၣ်လီၤထီအါန့ၢ်ဒံးအလီၢ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. (၂၅)နံၣ်ပှဲၤထီၣ်(BMWEC)ယူဘလံၣ်စ့တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအပူၤကၠီၣ်တဲၣ်ဖၠၣ်စိမိၤခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီၣ်တဖၣ်ကတိၤဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဒီ,တၢ်ဟ့ၣ်လီၤစ့ၢ်ကီးဝဲတၢ်လၤကပီၤလံၥ်အုၣ်သးတဖၣ်ဆူခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီဒီးကၠိသရၣ်သရၣ်မုၣ်လၢဟ့ၣ်လီၤသးလၢခီကီၢ်တၢ်ကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ်အမဲၥ်ညါ,အိၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲဒီးခီကီၢ်ကၠိဖိတဖၣ်တၢ်ဒုးနဲၣ်တၢ်ဒ့တၢ်အူ,တၢ်ဂဲၤကလံၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်ရဲၣ်အတၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤကၠီၣ်တဲၣ်(ChaingMai University),(Rajamagala University of Techology lanna) (Lampang Rajabphat University),(Myanmar Creative University)ဖၠၣ်စိမိၤခိၣ်နၢ်ဒိၣ်ထီတဖၣ်ဟဲထီၣ်ပၥ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲအမဲၥ်ညါ,(BMWEC)အစုတီၤဖီလၥ်ကၠိတဖၣ်,ကူၣ်သ့ပှၤမၤသကိးတၢ်ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်,ဒီးခီကီၢ်ကၠိဖိလၢဖျိထီၣ်ဝဲဖၠၣ်စိမိၤကၠိတဖၣ်ဟဲထီၣ်မၤလၤကပီၤပၣ်ဃုၥ်ပၣ်ဂီၢ်ဝဲဒၣ်ဒီးပှၤနီၢ်ဂံၢ်ခဲလၢၥ်အိၣ်ဝဲ(၄၀၀)ဘျဲၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ပယီၤခီကီၢ်ကူၣ်သ့ကမံးတံၥ်(Burmese Migrant Education Committee အံၤတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲ (၂၀၀၀)နံၣ်အပူၤဒီးဘၣ်တၢ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲဒုးအိၣ်ထီၣ်တ့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢပှၤဟူးဂဲၤလၢဖိဒံဖိသၣ်ဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ဒီးဖိဒံဖိသၣ်ဆူၣ်ချ့ဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်ဒ်အမ့ၢ်ဒီးကထၢၣ်စ့ၣ်သံၣ်ယၣ်မီၤဒီးသရၣ်မုၣ်နီၢ်ဖီရ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ....

လါယူၤ ၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢတနီသရံၣ်ကီၢ်ခီဒိၣ် ဘျံးဒဝဲၢ် တနီသရံၣ်ကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပှၤကၠိဖိဃုၥ်ဒီးကၠိဖိမၢ်ပၢ်လၢအလဲၤစဲးလီၤကၠိမံၤလၢဝ့ၢ်ပူၤတဖၣ် လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဖီခိၣ် ကသုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤအိၣ်က့ၤလၢဝ့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိဟီၣ်ကဝီၤဖီၣ်စုကဝဲၤဒီးကူၣ်သ့ကရူၢ်ထုးထီၣ် လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအဖီခိၣ် တၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. သုးကရူၢ်လၢအဟံတၢ်ဒီသဒၢလၢသိလ့ၣ်တီၣ်ဆှၢပှၤကၠိဖိတဖၣ်အံၤဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးကရူၢ် အဘၢၣ်စၢၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်သ့အဃိ ပှၤကၠိဖိဒီးကၠိဖိမိၢ်ပၢ်လၢအလဲၤဆဲးလီၤကၠိမံၤလၢဝ့ၢ်ပူၤတဖၣ်အံၤကလဲၤအိၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲဆူ ဝ့ၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိ (ပကဖ,ပအဖ,ပလဖ)ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ဒီး လီလိကူၣ်သ့ကရူၢ်တဖၣ်ထုးထီၣ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအံၤ ဖဲလါယူၤ ၆ သီအနံၤ န့ၣ်လီၤ. ဖီၣ်စုကဝဲၤအတၢ်လံၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါအံၤ မ့ၢ်တၢ်ြတီဝဲကူၣ်သ့တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်ဒီး ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်တဖၣ်အသိး လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ် တဖၣ်ကပၥ်တ့ၢ်ကွံၥ်အဟံၣ်အဃီ,အတၣ်ဖံးတၢ်မၤဝံၤကလဲၤသုးလီၢ်သုးကျဲဆူဝ့ၢ်ပူၤအံၤတမ့ၢ်တၢ်လၢအညီဝဲဘၣ် အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “တမ့ၢ်လၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဘၣ်.တၢ်ဒုးမ့ကဲထီၣ်န့ၣ်မတၤတဂၤမးတလဲၤထီၣ်ကၠိဘၣ်.အခဲအံၤအတၢ်လဲၤသးဒ်သိး ပှၤကၠိဖိလၢလဲၤအိၣ်ကၠိ လၢဝ့ၢ်ပူၤတဖၣ်ကဘၣ်လဲၤအိၣ်လၢဝ့ၢ်ပူၤ.ဖဲသုးဟံန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤအတီၢ်ပူၤအံၤပှၤဒံၣ်ပှၤဖိတအိၣ်ဘၣ် ကၠိဘၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်.ဖဲန့ၣ်(CDM)သရၣ်/မုၣ်အဒံၣ်အဖိပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးလီၤ.ဝဲဒၣ်တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤပထံၣ်လၢအလုၢ်သ့ၣ်ခါပတၥ်ဝဲပှၤဂ့ၢ်ဝီခွဲးယၥ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် လီလိ ကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်လၢအဟူးဂဲၤလၢကူၣ်သ့တကပၤတဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤအဝဲသ့ၣ်တကပၤတမ့ၢ်အတြီဃၥ်ဝဲတၢ်ဖံးလိမၤဒိးတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်ဘၣ်ဒီး မ့မ့ၢ်တခီဖဲခံခီခံကပၤတၢ်ဒုး အပူၤ ဘၣ်ယိၣ်ဝဲလၢပှၤကၠိဖိတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအဂီၢ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်...