KIC News

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၂သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကမၤလီၤစှၤတၢ်ကမှံဒံဆံးဆံးဖိလၢကလံၤကျါတဖၣ်အဂီၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်မၤဃံးထီၣ်ဝဲတၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ရ့လိၥ်ဘၣ်ထွဲဝဲၤကျိၤ(The Government Public Relations Department)ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်လါယနူၤအါရံၤ(၉)သီအနံၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါတ့ၢ်ဝဲအသိးန့ၣ်,(၂၀၂၅)(၂၀၂၆)နံၣ်အပူၤတၢ်ကမှံဒံဆံးဆံးဖိအတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤတလီၤစှၤဝဲဘၣ်ဒီးအိၣ်ဝဲတယူၥ်ဃီအသိး,တၢ်အံၤဘၣ်ထွဲဘၣ်ဃးလိၥ်ဝဲအသးဒီးတၢ်ဒွဲၣ်အူထီၣ်ဝဲတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျးအတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်,စံၥ်လီၢ်ကျီးလီၢ်,ဘုလီၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ကမျၢၢ်တၢ်ရ့လိၥ်ဘၣ်ထွဲဝဲၤကျိၤပှၤကတိၤတၢ်ပၢမူဒါခိၣ်(၂)(AirinPhanrit)ပၥ်ဖျါဝဲလၢ(PRD)အစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်လံၥ်မဲၥ်ကဘျံးပၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကဂုၥ်ကျဲးစၢးရဲၣ်သဲကတီၤဒီးမၤလီၤစှၤက့ၤဝဲ(PM2.5)တၢ်ကမှံဒံအတၢ်ဘၣ်အၢဘၣ်သီအံၤအဂီၢ်,မၤဃံးထီၣ်က့ၤဝဲတၢ်ဒွဲၣ်အူမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါလၢတၢ်သူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်အလီၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,(AirinPhanrit)ပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. (PM2.5)တၢ်ကမှံဒံဆံးဆံးဖိအံၤဟဲကဲထီၣ်ဝဲအသးလၢ,တၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူ,တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်,သိလ့ၣ်,ဆဲးကၢး,စဲးဖီကဟၣ်ဒီးတၢ်သူမ့ၣ်အူဖၣ်ဆါတဖၣ်အကျါအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,တၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတၢ်ဆံးဆံးဖိလၢတၢ်တထံၣ်ဝဲလၢမဲၥ်သၣ်ချံဘၣ်တခါအဃိ,နုၥ်လီၤဝဲပှၤနီၢ်တဂၤအပသိၣ်ပူၤယိၥ်ယိၥ်,သွံၣ်ကျိၤပူၤသ့ဝဲအသိး,ဒုးကဲထီၣ်ဝဲပသိၣ်တၢ်ဆါ,သးတၢ်ဆါဒီးတၢ်ကသါထီၣ်ကသါလီၤကီခဲတၢ်ဆါသ့ၣ်တဖၣ်သ့ဝဲညီညီအဃိ,ဖိသၣ်ဒီးသူၣ်က့သးပှၢ်တဖၣ်အဂီၢ်မ့ၢ်တၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်အဂ့ၢ်,ထံဂုၤကီၢ်ဂၤဆူၣ်ချ့ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤဃံးထီၣ်တၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူအတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအံၤကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲလၢထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်ပတီၢ်အသိး,ပညိၣ်ဝဲလၢ(၂၀၂၆)အတီၢ်ပူၤကမၤစှၤလီၤဝဲတၢ်ဒွဲၣ်အူအီၣ်တၢ်(၁၅)မျးကယၤလၢကဲထီၣ်သးတဖၣ်အံၤအဂ့ၢ်,လံၥ်ဘိးဘၣ်ပၥ်ဖျါအပူၤပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,တၢ်ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုၣ်ဝဲတၢ်သူၣ်တၢ်ဖျး,ဘုခ့ကျီး,ကထံကျီး,ဒီးဘုဧိၤဟုဧိၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတၢ်ဒွဲၣ်မ့ၣ်အူအဂီၢ်,ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်အံၤကသူဝဲမူဖျၢၣ်ဒိၣ်(Satellite)စဲးဖီကဟၣ်တဖၣ်တပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ....

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် အံလူၢ်ကရူၢ် ဒီး တကွံပူၤကရူၢ်အပူၤ ဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၇ သီ, ၈ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤဟူးဂဲၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဃိ ကမျၢၢ်(၆၀၃၆)ဂၤဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဝဲဒီး လၢပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲဂ့ၢ်ဂီၢ်အူတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ကီၢ်ရ့ၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ကမျၢၢ်(၆၀၀၀)ဘျဲၣ်လၢအဃ့ၢ်ထီၣ်တဖၣ်အံၤ ကီၢ်ဆၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါကွၢ်ထွဲမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီဒီး ကသံၣ်ကသီ...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,သုးက့(၆)ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်,ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤသုတလီၤကွံၥ်တဂ့ၤအဂီၢ်,ပယီၤသုးကရူၢ်တကပၤမၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဂီၤလ့ၤဒုးယၤသုးကလၢၤအပူၤပယီၤသုးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဝဲလၢအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲကလီၤကွံၥ်ဝဲအဃိ,တကီၢ်ခါခဲအံၤကိးဃ့အါထီၣ်ဝဲကဘီယူၤတၢ်မၤစၢၤအါထီၣ်ဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “အဘၣ်ယိၣ်ဝဲတၢ်အဃိအစခါသုတလီၤအဂီၢ်န့ၣ်,အဝဲသ့ၣ်သူဝဲကဘီယူၤဃ့တၢ်မၤစၢၤလၢတၢ်ကမၤကလံၤကျါတၢ်ဒုးန့ၣ်လီၤ.ပဝဲတကပၤတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤမ့ဆူၣ်ထီၣ်တစဲးန့ၣ်,အကိးဝဲကဘီယူၤအဃိကဘီယူၤဟဲထီၣ်မၢ်မၢ်လီၤ.ကဘီယူၤန့ၣ်ဟဲကွံၥ်လီၤတၢ်ဘိၣ်အိၣ်အသိးခးလီၤတၢ်အိၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ပယီၤသုးအံၤမၤစ့ၢ်ကီးဝဲကျိးဖးဒိၣ်တၢ်ခးလီၤတၢ်ဆူဂီၤလ့ၤကမျၢၢ်အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲဒီး,ထံညၣ်လံၣ်,ထံသၢလဲၤဒူသဝီတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲတပယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,အဝဲစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အပူၤကွံၥ်မဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၀)အနံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ်,ခီဖျိပယီၤသုးကဘီယူၤ(Y12)ခးလီၤဝဲတၢ်ဆူထံသၢလဲၤသဝီပူၤဒီးသီခါဖၠၣ်အဃိဘၣ်ဟးဂီၤဝဲကမျၢၢ်ဟံၣ်(၄)ဖျၢၣ်ဒီးသီခါသိလ့ၣ်(၁)ခိၣ်အဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ကဘီယူၤခးလီၤတၢ်အဆၢကတီၢ်ခီဖျိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အံၤဃ့ၢ်ထီၣ်ကွံၥ်ဝဲဆူတၢ်လီၢ်အဂၤစးထီၣ်လၢ(၂၀၂၅)နုၥ်လီၤအခါလံၤလံၤလံအဃိ,တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်ဝဲနီတဂၤဘၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဂီၤလ့ပယီၤဒုးယၤသုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢအံၤပယီၤသုးနီၣ်ဂံၢ်ပၥ်ဖှိၣ်ခဲလၢၥ်ကအိၣ်ဝဲအဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲအသိးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဂီၤလ့ၤခိၣ်ဃၢၤဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲတဖၣ်အပူၤခီဖျိတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်တကပၤထီၣ်မၤန့ၢ်ကွံၥ်ဝဲပယီၤသုးကလၢၤလၢၥ်လံအဃိခဲအံၤအိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲဒုးယၤသုးကလၢၤတဖျၢၣ်ဧိၤအံၤလီၤအဖီခိၣ်,ပယီၤသုးတဖၣ်တၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဝဲဒၣ်လၢကလီၤကွံၥ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ.

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကမၤလၢပှဲၤကညီဒီကလုၥ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီဒီးထံကီၢ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်အဂီၢ်,ကဂီၤကၢ်ထီၣ်ပသးဒီးအဲၣ်ကလုၥ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်သးသဟီၣ်အဂ့ၢ်,ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ,ကရၢခိၣ်(ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူဝ့)ဆီၣ်တခူထီၣ်ဝဲကမျၢၢ်တဖၣ်ဖဲတနံၤအံၤလီၤဘၣ်ဝဲ(၇၈)ဝီတဝီ(ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤ)န့ၣ်လီၤ. ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢအတၢ်တီခိၣ်ရိၢ်မဲအပူၤ,တၢ်မၤလၢပှဲၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီကန့ၢ်အဂီၢ်ကညီကလုၥ်တဖၣ်ဘၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲသးသမူ,က့ၢ်ဂီၤ,သွံၣ်ထံဒီးတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်အါလံဘၣ်ဆၣ်တုၤဆၢကတီၢ်ခဲအံၤတၢ်မၤလၢပှဲၤအီၤဖိးသဲးစးတန့ၢ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,(ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤ)လံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,ခါဆူညါတၢ်ဂဲၤလိၥ်အပူၤကဂီၤကၢ်ထီၣ်သးဒီးအဲၣ်ကလုၥ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်သးသဟီၣ်ဒီးကပညိၣ်ကွၢ်စူၣ်ဃီၤဆူတၢ်မၤလၢပှဲၤပပှၤကလုၥ်အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီ,ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိဒီးဒုးအိၣ်ထီၣ်ပပှၤကလုၥ်အတၢ်အိၣ်စံၥ်အိၣ်ကျၢၤဒီးတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီၣ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်,ဆီၣ်တခူပၥ်ဖျါဝဲလၢလံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါ,ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်လီၤသးကျၢၤမုဆှူလၢတၢ်ကထီဒါမၤလီၤမၢ်ကွံၥ်“ကလုၥ်ဒိၣ်စိသနူဒီးမီၤစိရိၤသနူ”အသိး,ကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်သးခူတလ့ၢ်,ဂဲၤလိၥ်သကိးအါထီၣ်လၢလီၢ်သနၢၣ်ဒၣ်ဝဲစုၥ်စုၥ်ဒီးအိၣ်ဒီးတၢ်နၥ်အလၢအပှဲၤလၢကတူၤဆူတၢ်မၤနၢၤဖီတၢၣ်အဂ့ၢ်,ဆီၣ်တခူပၥ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤအံၤ,မ့ၢ်ဝဲမုၢ်နံၤတနံၤလၢတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ကညီဒီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,တၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီ,တၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢကညီတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤအပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးလၢတၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲကညီဒီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,တၢ်မိၢ်န့ၢ်သးလီ,တၢ်ဃ့ထီၣ်ကညီကီၢ်အံၤန့ၣ်,အပူၤကွံၥ်(၁၉၄၈)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၁)သီအနံၤအပူၤ,ကညီကလုၥ်လၢကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤ,ဝ့ၢ်အါဖျၢၣ်အပူၤပှၤနီၢ်ဂံၢ်(၄)ကလီၢ်ဘျဲၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်သး,ကိးသတြီထီၣ်ဝဲအတၢ်ဘၣ်သး(၄)ထံၣ်လၢအမ့ၢ်, (၁) ဟ့ၣ်ကညီကီၢ်တဘျီဃီ (၂)ဒုးနဲၣ်ကညီတဘးပယီၤတဘးတဘျီဃီ (၃)ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ဒုးတၢ်ယၤပတသးလီ (၄) ကလုၥ်တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်ပတသးသးလီ ဘၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,မုၢ်နံၤအံၤမ့ၢ်တၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲကညီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,အတၢ်မိၢ်န့ၢ်သးလီ,အတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီလၢကညီကလုၥ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲပူၤအဃိ,ဒ်သိးတၢ်ကသ့ၣ်နီၣ်ပၥ်ဒိၣ်,မၤလၤကပီၤကညီဒီတကလုၥ်တၢ်ပၥ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဃူတၢ်ဖိးအမုၢ်နံၤအအံၤလၢတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤပူၤအဂီၢ်,ဖဲ(၁၉၅၃)နံၣ်ကီၢ်သူလ့ၤခီကရဲးအဆိကတၢၢ်တဘျီအပူၤတၢ်ပၥ်ပနီၣ်က့ၤဝဲလၢ“ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤ”အဂ့ၢ်လံၥ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ပူၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒ်(၁၉၄၈)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ(၁၁)သီအနံၤ,ကညီကလုၥ်တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်ကညီကလုၥ်အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး,အသူးသ့ၣ်က့ၢ်ဂီၤ,အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သးလီ,ဃူဃူဖိးဖိးအသိးန့ၣ်,မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ(၇၈)ဝီတဝီပှဲၤထီၣ်ကညီဒီကလုၥ်မုၢ်နံၤအပူၤ,အလီၢ်အိၣ်ဝဲလၢပှၤကညီဖိတဖၣ်ကစိၥ်မူစိၥ်ဂဲၤဒီးမၤဖျါထီၣ်က့ၤဝဲတၢ်အမိၢ်လံၤမိၢ်ပှၢ်အဂ့ၢ်,ပဒိၣ်စီၤကွဲၤထူဝ့ဆီတခူစံးစ့ၢ်ကီးဝဲဒၣ်လံၥ်ဟ့ၣ်ယူၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်ကူၣ်လဲၤမၤကၤကျဲမုၢ်လၢပှၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤအါဝဲအံၤတဖၣ် ပှၤမၤအီၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွၥ်ဖိတဖၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤအခါ စိၥ်ဝဲတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ (KNU/KNLA-PC)ကးဟဲအါထီၣ်ဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ ဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်ဖဲမၠၣ်ဝတံၣ်ထံဆၢကီၢ်ဆၢကၠါဖၠၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အိၣ်ဖျါထီၣ်သးဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် လၢ(သုးက့ ၁)ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်လၢအမ့ၢ်ကၠဲးထိၣ်, ဘံလ့,သထူၣ်ဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်အါတီၤအပူၤ တၢ်ဖီၣ်န့ၢ်ဝဲ(PC)အပှၤလၢစိၥ်ဆှၢကၠါဖၠၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိတကးဒံးဘၣ် ပှၤမၤ အီၣ်မုၢ်ကျိၤ ဝဲၤကွၥ်ဖိလၢအမၤတၢ်တဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါတဖၣ် သူဝဲ(PC)ကးဟဲအထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူအါရံၤ...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ဖဲမဟါလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ ဂီၤခီ ၇ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် လၢဖၣ်အၣ်ကီၢ်ရ့ၣ် လူၢ်ပျဲၢ်ကီၢ်ဆၣ်(သုးက့ ၇) မၠဲၣ်ကၠံငူၣ်ဝ့ၢ်(ခီတီၢ်)ဝ့ၢ်ပူၤ တၢ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢတၢ်ဆါဟံၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ ဖိသၣ်ဘၣ်ဒိတဂၤဒီး တၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟးဂီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်ကဲထီၣ်သးအံၤ ဘူးဒးကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)အပှၤ ကညီပိၥ်မုၣ်လၢအ(facebook)မံၤလၢပှိၢ် လၢအမ့ၢ် (ဏ်ုက်ုတဝ် ယ်ုလဝ်ဏ်ု)အံၤ...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၀သီ, ၂၀၂၅နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်,ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတနီၤအပူၤ,စးထီၣ်ဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအပူၤတၢ်စးထီၣ်ပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲ(Standard)ပှၤပတီၢ်မုၢ်ဖိကရူၢ်အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်တၢ်အီၣ်မိၢ်ပှၢ်လံအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃး(Standard)ဟံၣ်ဖိဃီဖိကရူၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပတုၥ်ကွံၥ်သးအဖီခိၣ်,မဲၢ်လးဒဲကဝီၤခိၣ်စီၤစၢဒ့စံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “စးထီၣ်ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤလၢၥ်(၂၀၂၆)အံၤပှၤပတီၢ်မုၢ်ဖိ(Standard)ဖိတဖၣ်တဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်အီၣ်လၢၤဘၣ်.(TBC)ရၤလီၤဒုးသ့ၣ်ညါဝဲအိၣ်ခံလါသၢလါလံ,ဘၣ်ဆၣ်သနၥ်က့မ့မ့ၢ်ပှၤ(Standard)ဖိလၢနးနးကျံးကျံးတဖၣ်န့ၢ်ခီန့ၣ်,မ့ဖိးမံလိၥ်သးဒီး(CMT)တၢ်ဘျၢဒုတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အိၣ်လၢကပတံထီၣ်က့ၤဝဲန့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤ(Standard)ပှၤပတီၢ်မုၢ်ဖိဟံၣ်ဖိဃီဖိဟံၣ်ဒူၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ,စးထီၣ်လၢအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်လါအ့ဖြ့ၣ်ဒီးလါမ့ၤအခါလံၤလံၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ဒီးခီဖျိသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအဃိ,(၂၀၂၅)လါယူၤဒီးလါယူၤလံအပူၤက့ၤဒိးန့ၢ်အါထီၣ်ကဒါက့ၤဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဘၣ်ဆၣ်,တနံၣ်အံၤ(၂၀၂၆)နံၣ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤအပူၤတၢ်အီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤပတုၥ်ကွံၥ်ဝဲအသးလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အီၣ်ပတုၥ်ဝဲသးအဖီခိၣ်,တကီၢ်ခါခဲအံၤဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢတၢ်ဃံးတၢ်စ့ၤအပူၤဒီးပှၤတနီၤလဲၤပတံထီၣ်ဝဲခွဲးယၥ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ်တုၤခဲအံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်စံးဆၢနီတမံၤဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်,နိၣ်ဖိဒဲကဝီၤပိၥ်မုၣ်တဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “တၢ်အီၣ်စးထီၣ်ပတုၥ်လၢၥ်ပမၤတဘၣ်ဘၣ်ပဘၣ်ဃုအီၣ်ဃၤအီၣ်ဝဲ,ပဟုဘ့ၣ်ဟုသးလၢၥ်လံ,ပကလဲၤဃုတၢ်မၤလၢတၢ်ချၢနါက့ခဲအံၤပဟီၣ်ကဝီၤတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၤဆီတအိၣ်နီမံၤဘၣ်.တၢ်မၤလီၤစှၤလံ.ဒဲကဝီၤပူၤတၢ်ကရၢကရိတနီၤတပတုၥ်အသးခဲလၢၥ်ဒံးအဃိပလဲၤမၤပန့ၢ်တဂၤတလါ(၁၅၀၀)ဘးဘၣ်ဆၣ်အီၣ်တလၢဘၣ်.ပှၤတဲလၢပှၤတနီၤတီၣ်ထီၣ်ကဒါက့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်အိၣ်နါက့ပကဝီၤဒ့ပူၤပှၤတီၣ်ထီၣ်ဟံၣ်(၂၀)ဖျၢၣ်,တန့ၢ်နီၤဂၤဒံး,တသ့ၣ်ညါတၢ်လီၤတံၢ်နီမံၤဒံးဘၣ်”အဂ့ၢ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတဖၣ်အပူၤတၢ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်ကယီကယီအလီၢ်ခံ(TBC)ရဲၣ်ကျဲၤဝဲလၢကဒုးသူဝဲဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်တၢ်အီၣ်ကး(ခ်)လၢတၢ်မၤလီၤစှၤတၢ်လၢဘူၣ်လၢၤစ့ၤအဂီၢ်ဒီး နီၤဖးလီၤဝဲပှၤကရူၢ်(၄)ဖုလၢအမ့ၢ် ပတီၢ်မုၢ်ဟံၣ်ဖိဃီဖိ,ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤ,ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလီၤဆီဒိၣ်ဒီးနီၢ်ကစၢ်မၤစၢၤလီၤသးသ့သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးပှၤ(Standard)ဟံၣ်ဒူၣ်တဖၣ်အံၤတဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲလၢၤဘၣ်ဆၣ်,မ့မ့ၢ်ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤဒီး,ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤလီၤဆီဒိၣ်တဖၣ်တခီဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်မၤစၢၤဒ်လီၢ်လီၢ်အသိးလီၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်ဒ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. (၂၀၂၆)နံၣ်အပူၤ,ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်တၤတၢ်လၢတၢ်ဒိးန့ၢ်ဘၣ်တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဒ်အမ့ၢ်သွး,ထံအီ,မ့ၣ်အူလဲ,ကသံၣ်ကသီဒီးတၢ်ဆီၣ်ထွဲပှၤမၤစၢၤကသံၣ်ကသီပှၤမၤတၢ်ဖိဘူးလဲတဖၣ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,တၢ်တၤတၢ်အါမံၤအဃိဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်ကဘၣ်ဆၢထၢၣ်က့ၤဝဲလၢအနီၢ်ကစၢ်ခီၣ်အဖီခိၣ်,ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကမၤသကိးဝဲတၢ်ဒီးကမျၢၢ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ကတိၤပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူသထူၣ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၁)ကၠဲးထိၣ်ကီၢ်ဆၣ် အံလူၢ်ကရူၢ်အပူၤ ပယီၤသုးကျိၤနုၥ်လီၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲဒီး က့ၤစိၥ်ဃုၥ်ဝဲသဝီ(၂)ဖျၢၣ် ကမျၢၢ်အစဲးကၢးတစှၤန့ၢ်(၁၇)ခိၣ်ဃုၥ်ဒီးတၢ်ဖိတၢ်လံၤလၢအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သဝီအံၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတလါအံၤလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤအသုးတြိၤ(၄၄)စုတီၤဖီၥ်လၥ်လၢသုးဂံၢ်ဘါကအိၣ်လၢ(၁၀၀)ဘျဲၣ် ၂၀၀ ခိၣ်ဃၢၤအံၤ နုၥ်လီၤဝဲလၢအံလူၢ်ကရူၢ် ဖုဝါသံၣ်သဝီအပူၤ မံဖဲန့ၣ်တနၤဝံၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၉ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် ကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ပူၤ ဖဲအပူၤကွံၥ်လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၆ သီအနံၤန့ၣ် ဖိသၣ်မုၣ်(၁၀)နံၣ် တဂၤ လဲၤဖီၣ်ဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လီၢ်လံၤတဖျၢၣ်အဃိ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢအဟံၣ်ဖိဃီဖိဒီး ပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ် အအိၣ် န့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၆ သီ ကဘၣ်ဖဲဟါခီ ၃း၀၀...

လါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၈ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကညီတၢ်မုၥ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကးကရၢ-KNU/KNLA-PC တၢ်ကရၢကရိအပူၤ ခါဆူမဲၥ်ညါကလဲၤသးဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဝီအဂီၢ် ကမၤဂ့ၤ ထီၣ်ဝဲတၢ်ပၢတၢ်ြပး,သုးဂ့ၢ်ဝီအသိး ကမၤသကိးတၢ်ဒီးကလုၥ်ဒူၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကရူၢ်အံၤဆၢတဲၥ်လီၤဝဲဖဲအိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ် အံၤပူၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလၢကရူၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၄ သီတုၤ ၆ သီအနံၤ လၢ(၃)သီအတီၢ်ပူၤ အဆိကတၢၢ်တဘျီ KNU/KNLA-PC ဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ် မၤဝဲ...