သုးမီၤစရိၤစးထီၣ်မၤလီၤပှီၢ်ကဒီးဝဲ(စွ့ၤကိၣ်ကိၤ)ကၠါဖၠၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်
လါမ့ၤ ၂၇ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် (ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆) ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်ကဝီၤအပူၤအံၤ စးထီၣ်ဖဲလါမ့ၤ ၂၅ သီအနံၤန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤစးထီၣ်မၤလီၤပှီၢ်မၤဟးဂီၤကဒီးဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးကရူၢ်အတၢ်ကစီၣ်သန့တဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်သူၣ်ထီၣ်အဖျၢၣ်(၃၀၀)ဘျဲၣ်လၢအတဖိးသဲစးလၢအိၣ်စွ့ၤကိၣ်ကိၤအံၤန့ၣ် ဖဲသုးမီၤစိရိၤအကရူၢ်နုၥ်လီၤသမံသမိး ဝဲအခါ ထံၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်သူၣ်ထီၣ် ၇၇ ဖျၢၣ်လၢအမၤဝဲတၢ်တၤကျိၣ်တၤစ့,တၢ်လံၣ်အီၣ်လီအီၣ်တၢ်လၢအီၤလါပူၤ တၢ်ဖံးတၢ်မၤ အံၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်လၢတၢ်ပၥ်ဖျါအပူၤန့ၣ်ဘၣ်ဃး(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်ဖံးတၢ်မၤအကစၢ်ဒီးပှၤမၤတၢ်ဖိစရီအံၤခီန့ၣ် ထံၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်တပၥ်ဖျါထီၣ် ဃုၥ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်တိၥ်လီၤဃၥ်ဝဲလၢတၢ်ကမၤလီၤပှီၢ်မၤဟးဂီၤဝဲတနံၤ(၂)ဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ် ဖိလၢအိၣ်စွ့ၤကိၣ်ကိၤအံၤတဂၤ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. စွ့ၤကိၣ်ကိၤဟီၣ်ကဝီၤတၢ်လီၢ်လၢ(ကၠါဖၠၣ်)အိၣ်ဆီလီၤသးအံၤန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)ဒီးကညီဒီကလုၥ်သုးမုၢ်ဒိၣ် (KNA) အတၢ်ပၢဟီၣ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်ဃးတၢ်မၤလီၤပှီၢ်ကွံၥ်(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ စ့ၢ်ကီးဘၣ် တၢ်ပၥ်ဖှိၣ် မၤသကိးတၢ်ဒီး(BGF/KNA)တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ဂံၢ်ခီၣ်ထံးပှၤဟ့ၣ်တၢ်ကစီၣ်ဖိတဂၤဃီဝဲန့ၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်တၢ်မ့မၤဟးဂီၤဝဲ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်သူၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်ခီဖျိ(ကၠါဖၠၣ်)တၢ်မၤကစၢ်ဒီးပှၤမၤတၢ်ဖိစရီအံၤ တၢ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဃုၥ်ဝဲတအိၣ်ဘၣ်အဃိတၢ်ပဲၥ်ထံနီၤဖးအိၣ်ထီၣ်ဝဲအကလုၥ်ကလုၥ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဘၣ်တၢ်အိၣ်သးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးအဂီၢ်န့ၣ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဆဲးကျိးဝဲ (BGF/KNA)ပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိးတန့ၢ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလၢကဟဲအံၤစ့ၢ်ကီးဒိးသန့ၤထီၣ်သးလၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်အက့ၢ်အဂီၤအပတီၢ်အဖီခိၣ် တၢ်ကမၤလီၤပှီၢ်မၤဟးဂီၤဝဲ တၢ်သူၣ်ထီၣ် အပတီၢ်(၂)ပတီၢ်ဒီး တကီၢ်ခါခဲအံၤတုၤလၢမဟါလါမ့ၤ ၂၆ သီအံၤန့ၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်အိၣ်တ့ၢ်ဒံးဝဲ(၇၄)ဖျၢၣ်လၢ တၢ်ကဘၣ်ဆဲးမၤ လီၤပှီၢ်ဝဲအံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်လၢၥ်အခါန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤကရူၢ်အံၤပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်သးဒီးကညီဖီၣ်စုကဝဲၤကရူၢ်ကရၢလၢအပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိး တၢ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်တဖၣ်ဝံၤ နုၥ်လီၤမၤဟးဂီၤမၤလီၤပှီၢ်တ့ၢ်ဒံးဝဲ(KK...
တၢ်ကဘှီထီၣ်မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတၢ်ဆါဟံၣ်ခိၣ်ဒုးအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤ
လါမ့ၤ ၂၇သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ,တးကီၢ်ရ့ၣ်ထၣ်ဆီၣ်ယါကီၢ်ဆၣ်မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤတၢ်ကဘှီထီၣ်က့ၤဝဲ ဒဲကဝီၤကမျၢၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်အခိၣ်ဒုးအဂီၢ်လိၣ်ဘၣ်ဝဲကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပၥ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်အစိၤရှၢၣ်မံးဒံးယၢၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤတကီၢ်ခါခဲအံၤခီဖျိအခိၣ်ဒုးဖျိဟးဂီၤဝဲဒီးတၢ်စူၤလီၤစီၤဝဲဒၣ်အဃိတၢ်လီၤဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘှီအိၣ်ဝဲလၢကမျၢၢ်ပှၤဆူးပှၤဆါတဖၣ်အဂီၢ်ဒီး,(Electric Shock)သ့ဝဲဒၣ်စ့ၢ်ကီးအဃိ,တၢ်ကဘၣ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤဝဲဒၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ,လၢတၢ်ကဘှီထီၣ်က့ၤဝဲအဂီၢ်တနံၣ်အံၤတချူးလါယူၤလၢၥ်အပူၤလိၣ်ဘၣ်ဝဲကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ(၂၀၀၀၀၀)ဘျဲၣ်အဂ့ၢ်,မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတၢ်ဆါဟံၣ်မူဒါခိၣ်(၂)စီၤန့ၢ်တၢ်ဂ့ၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “လါယူၤအပူၤဒုတၢ်ကစူၤဒိၣ်ထီၣ်လီၤ.အဃိပကဘၣ်အိၣ်ကတီၤပၥ်ပသး,မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ခီမူခိၣ်စူၤမ့အါတၢ်လီၤစီၤန့ၣ်ရှီးသးတဘျီဃီန့ၣ်လီၤ.ပယၥ်လီၤပၥ်စ့ခီ(၂၅၀၀၀၀)ဘးန့ၣ်လီၤ.ခဲအံၤလၢပှၤနီၢ်တဂၤဒီးဒဲကဝီၤကညီပိၥ်မုၣ်ကရၢအအိၣ်န့ၣ်ပဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဒံးထဲ(၂၀၀၀၀)ဘျဲၣ်န့ၣ်လီၤ.”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤအပူၤကွံၥ်နံၣ်တဖၣ်အပူၤဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလၢ(International Rescue Committee) (IRC)ကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်,စးထီၣ်ဖဲ(၂၀၂၅)နံၣ်လါယနူၤအါရံၤအပူၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤလီၤစှၤကွံၥ်ဝဲဒၣ်အသိး,ဖဲ(၂၀၂၆)နံၣ်နုၥ်လီၤအလီၢ်ခံဘၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်က့ၤဝဲဒၣ်အသးလၢ(IRC)ဒီးကၠီၣ်တဲၣ်မဲၢ်တီၢ်တၢ်ဆါဟံၣ်ခံခီခံကပၤအအိၣ်အဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒီးကရူၢ်ကရၢ(၂)ဖုအံၤခီဖျိဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဝဲန့ၢ်ဒၣ်ထဲကသံၣ်ပှၤမၤတၢ်ဖိအဘူးအလဲတဆံးတက့ၢ်အဃိလၢဒဲကဝီၤတၢ်ဆါဟံၣ်ကသံၣ်ကသီတၢ်လိၣ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်ကလဲၤတရံးသးအဂီၢ်,ဘၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါကရူၢ်ကရၢဒီးနီၢ်တဂၤပှၤမၤစၢၤတၢ်ဖိတဖၣ်အတၢ်နုၥ်လီၤမၤစၢၤဆီၣ်ထွဲတဆံးတက့ၢ်အဖီခိၣ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. မဲၢ်လးကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤတၢ်ဆါဟံၣ်အံၤ,ဒဲကဝီၤပူၤကမျၢၢ်သ့ၣ်အမဲၥ်ညါကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဆိးဖဲသူမွဲထံကျိကၢၢ်နံၤခံခီယၢ်ပၤတဖၣ်ပၥ်ဂံၢ်ပၥ်ဘါလဲၤကူစါယါဘျါဝဲဒၣ်အသးအိၣ်ဝဲစ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢတၢ်ဆါဟံၣ်တၢ်ခိၣ်ဒုးတၢ်လိၣ်ဘၣ်ကဘၣ်ဂ့ၢ်ဘၣ်ဝီဝဲအဂီၢ်,ဒဲကဝီၤခိၣ်နၢ်တဖၣ်ကွဲမုၥ်ဝဲပှၤကဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်လၢကပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်လၢနီၢ်တဂၤစုတၢ်ဟ့ၣ်စ့ယိၤ(၁)ဘးအိၣ်ဝဲအသိး,ကွဲမုၥ်စ့ကိးဝဲထံဆၢကီၢ်ဆၢတၢ်ကရၢကရိကရူၢ်ကရၢ,တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါတၢ်ကရၢကရိဒီးနီၢ်တဂၤပှၤသးအိၣ်မၤစၢၤဖိတဖၣ်စ့ၢ်ကီးအဂ့ၢ်,ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢစိၤရှၢၣ် မံးဒံးယၢၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,လၢတၢ်သးအိၣ်ဆီၣ်ထွဲအတၢ်မၤစၢၤဒဲကဝီၤတၢ်ဆါဟံၣ်အခိၣ်ဒုးအဂီၢ်တၢ်ဆဲးကျိးဝဲဒၣ်လိၤလိၤသ့ဝဲလၢကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကမံးတံၥ်(KRC)မ့တမ့ၢ်ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဒီးတၢ်ဆါဟံၣ်ခိၣ်နၢ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်သ့ဝဲအဂ့ၢ်,ဒဲကဝီၤဆူၣ်ချ့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ပၥ်ဖျါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
DKBA တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤဝဲတၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤ(၂)ဝီတဝီ ခိၣ်နၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိမူးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢအသီတဘျီ
လါမ့ၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ရၤမတံကီၢ်ဆၣ် တီနီၢ်မုၢ်ထီၣ် ဆိၣ်စံမၠဲၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ် (DKBA) အသုးဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်တၢ်လီၢ်န့ၣ် (DKBA)တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤကဒီးဝဲ (၂)ဝီတဝီ တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤခိၣ်နၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိမူး တၢ်ရဲၣ် တၢ်ကျဲၤအံၤဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ ၂၆ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤခိၣ်နၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိဘျီဝဲအံၤန့ၣ် ပှၤဖျိထီၣ်ဝဲခဲလၢၥ်(၁၂၆)ဂၤဒီး တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤဘျီဝဲအံၤအပူၤစ့ၢ်ကီး (DKBA) သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် အမဲၥ်ညါ သုးခိၣ်စီၤဆါအီၤ, သုးခိၣ်စီၤဖါဘျဲၣ်,သုးခိၣ်စီၤစ့ၤဝ့ ဃုၥ်ဒီးခိၣ်နၢ်လၢ အဂၤ တဖၣ်ဟဲထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်မၤဝဲတၢ်ပျၢ်လီၤက့ၤခိၣ်နၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိဘျီဝဲအံၤန့ၣ် (DKBA)သုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးဝဲလၢ “စးထီၣ်(၂၀၂၆)ယစးထီၣ်ယဟံထီၣ်မူဒါန့ၣ်ယအဲၣ်ဒိးလၢသုးဖိသံၣ်ဖိခဲလၢၥ်အကံၢ်အစီကအိၣ်လၢတၢ်ဟးထီၣ်ဟးလီၤလၢဒူဖိသဝီ ဖိအကျါမ့ၢ်ဂ့ၤ,သုတကဲထီၣ်တၢ်ဘၣ်ဂံၥ်ဂူၥ်ဒီးကမျၢၢ်တဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်ပအိးထီၣ်ဝဲတၢ်မၤလိလၢလီၢ်ခၢၣ်သးအံၤလီၤ.မ့မ့ၢ်လၢညါတဝီ ဒီးအခဲအံၤန့ၣ်အက့ၤလီၤန့ၣ်အါဒၣ်တက့ၢ်ယကွၢ်လၢအိၣ်တၢ်ဃံးဃံးဃီၣ်ဃီၣ်,အလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အိၣ်ဒီးတၢ်သိၣ်တၢ်သီဖီလၥ်န့ၣ် အကိညၢ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်ညါမီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. ခိၣ်နၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိလၢ(DKBA)လီၢ်ခၢၣ်သးဟ့ၣ်ဝဲဒၣ်(၂)ဝီတဝီခဲအံၤန့ၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်တံၥ်တၥ်ဝဲ(၃)နွံဒီး ဒ်န့ၣ်အသိးလၢ ကဟဲအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်ရဲၣ်တၢ် ကျဲၤအိၣ်လၢတၢ်ကဆဲးဟ့ၣ်ဝဲတၢ်မၤလိအံၤဒီးလၢကဟဲတၢ်မၤလိအံၤအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်တိၥ်ပၥ်ဝဲလၢ ကမၤဝဲဆၢကတီၢ်လၢ (၄၅)သီအတီၢ်ပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤစွ့ၤဝၣ် စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်-DKBA ကရူၢ်အံၤ အပူၤကွံၥ်ဘၣ်ဃးခိၣ်နၢ်ကံၢ်စီတၢ်မၤလိအံၤန့ၣ်တၢ်မၤဝဲတအိၣ်ဝဲ ဘၣ် ဘၣ်ဆၣ်စးထီၣ်ဖဲသုးခိၣ်စီၤစွ့ၤဝၣ် ဟံထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်က့ၤမူဒါလီၢ်လၤလၢသုးရိၣ်မဲခိၣ်ကျၢၢ်လီၢ်ဝံၤလီၢ်ခံန့ၣ် ဒ်သိးကရူၢ်ကရၢပူၤ တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီဒီးအကံၢ်အစီကလၢပှဲၤအါထီၣ်အဂီၢ်...
တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်လၢကမၤမိၢ်-ကတၢတံၥ်ကျဲ ပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိ(၁၁)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်သုးရ့ၣ်ခိၣ်ဒီး ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကဒီးကမျၢၢ်ဟံၣ် (၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်
လါမ့ၤ ၂၆ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဟီၣ်ကဝီၤ ကမၤမိၢ်-ကတၢတံၥ်ကျဲလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA) သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤ တပယူၥ်ဃီအံၤန့ၣ် တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်အဃိ ပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး(၁၁)ဂၤအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးရ့ၣ်ခိၣ်, သုးဒ့ခိၣ်တဖၣ်အသိး ပယီၤသုးအံၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကဒီးဝဲပှၤကမျၢၢ်ဟံၣ်အဖျၢၣ်(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ် လီၤ. အပူၤကွံၥ်ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤမ့အိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲမီလိၥ်ကျိသဝီဒီးဝၣ်သိထၣ်သဝီပူၤဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤ ဟဲထီၣ်ဝဲတုၤလၢ ကဟံလူၢ်(မိုင်လေးဆယ်)တလၢထီၣ်ဝဲမီလိၥ်ကျိတစဲးဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤလၢဘူးဒီး(KNLA)အံၤတဖၣ်စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးပယီၤဖဲလါမ့ၤ ၂၄ သီအနံၤန့ၣ် လၢန့ၢ်ကးသဝီဒီး မီလိၥ်ကျိသဝီဘၢၣ်စၢၤ(၁)တီၤဒီး ကဟံလူၢ်(မိုင်လေးဆယ်)တတီၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်ဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးတကပၤ သံဝဲ(၄)ဂၤ,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၇)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤရီဘ့ၤမူ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “ဖဲမဟါ ၂၄ သီန့ၣ် တၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်အဖီခိၣ် ပယီၤသုးန့ၣ်ပသ့ၣ်ညါလၢအဘၣ်ဒိ(၇)ဂၤဒီးအသံန့ၣ်(၄)ဂၤ. မ့ဝံၤအကါန့ၣ် တကျၢၢ်တခိၣ်. လၢအသံကျါန့ၣ်ပၣ်ဃုၥ်ဒီးအသုးဒ့ခိၣ်တဂၤ. မ့မ့ၢ်လၢအဘၣ်ဒိအကျါခီန့ၣ်ပၣ်ဃုၥ်စ့ၢ်ကီးအသုးရ့ခိၣ်တဂၤ. သုးကျိၤတဖၣ်န့ၣ်ဖဲတနံၤအံၤအိၣ်ဒံးဖဲကဟံလူၢ်(မိုင်လေးဆယ်)လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၂၅ သီ အနံၤန့ၣ်လီၤ. လၢန့ၣ်အမဲၥ်ညါတၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဝံၤမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၂၅ သီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးကျိၤတဖၣ်အံၤနုၥ်လီၤဝဲ လၢလၢၢ်ကွဲဒိၣ်(ကျောက်ကွင်း)သဝီပူၤဝံၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲသဝီဖိဟံၣ်အဖျၢၣ်(၁၀၀)ဃၣ်ဃၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅)ပှၤ ကတိၤတၢ်ပၢ စံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. “ဖဲလါမ့ၤ၂၅ သီ ဟါခီ မုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁း၀၀...
ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤအဃိ တးကီၢ်ရ့ၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ(၃)ဘ့ၣ်တၢ်ကပၥ်ဖှိၣ်က့ၤဝဲထဲ(၂)ဖျၢၣ်ဧိၤ
လါမ့ၤ ၂၅ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ တးကီၢ်ရ့ၣ် ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ(၃)ဘ့ၣ်အကျါနိၣ်ဖိဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအံၤ လၢ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤ ခီဖျိတၢ်တပၥ်ဆဲးဝဲလၢၤဘၣ်အဃိ တၢ်ကပၥ်ဖှိၣ်က့ၤဝဲထဲလၢ(၂)ဘ့ၣ်ဧိၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲကမံးတံၥ်(KRC) ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ်အတၢ်နဲၣ်လီၤဒီး ဘၣ်ဆၣ်တချုးတၢ်ထုးကွံၥ်ဝဲနိၣ်ဖိဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤဒံး ဘၣ်အခါ တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲပှၤဒဲကဝီၤဖိတၢ်ခွဲးတၢ်ယၥ်လၢကဃုထၢဝဲမဲၢ်လးဒဲကဝီၤ(မ့တမ့ၢ်)အူးဖၠၣ်ဒဲကဝီၤအံၤတဘ့ၣ်လၢ ကဆီတလဲ သုးလီၢ်သုးကျဲလဲၤအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိတကီၢ်ခါခဲအံၤလၢနိၣ်ဖိဒဲကဝီၤအပူၤဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစးထီၣ်ထၢဝဲပှၤမံၤစရီလၢတၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲအဂီၢ်လံ အဂ့ၢ်န့ၣ် (KRC)နဲၣ်ရွဲၣ် စီၤပှဲၢ်စ့ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. “ဖဲအပူၤကွံၥ်(၁၅)သီအခါန့ၣ်တၢ်ကလုၢ်ဟဲဝဲလၢကၠီၣ်တဲၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါလၢအံးထွဲကွၢ်ထွဲဒဲကဝီၤလၢအထးခိၣ်မီၤနီၤ.အဝဲသ့ၣ် တဲဝဲလၢ(၅)နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်တၢ်ကပၥ်ဖှိၣ်က့ၤဒဲကဝီၤ.တၢ်ယဲၢ်နံၣ်အံၤန့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်ကအိၣ်ဝဲလၢအဖုၣ်ဒီးလၢအထီမီၤ.ဘၣ်ဃးတၢ်တခါအံၤပှၤဒဲကဝီၤဖိဒုသ့ၣ်ညါနၢ်ဟူဝဲတနီၤလံ.အဃိလၢနိၣ်ဖိတကပၤန့ၣ်တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤဝဲလၢတၢ်ကထၢစရီ,ပှၤလၢအသူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤလၢကလဲၤအိၣ်လၢနိၣ်ဖိဒီးမဲၢ်လးန့ၣ်မ့ၢ်အအိၣ်ဧါ.မ့အိၣ်န့ၣ်ဆှၢထီၣ်အမံၤစရီ.တၢ်အိၣ်သးန့ၣ်အိၣ်ဒ်အံၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်တၢ်နဲၣ်လီၤအိၣ်ထီၣ်ဝံၤလီၢ်ခံ ဒ်သိးတၢ်ကဆီလီၤပၥ်လီၤပှၤနိၣ်ဖိဒဲကဝီၤဖိကန့ၢ်အဂီၢ် လၢမဲၢ်လးဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤ ဒီး အူးဖၠၣ်ဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤအပူၤ တၢ်လီၢ်လၢအလီၤဟိဒီးဟံၣ်လီၤဟိလၢပှၤကညီတအိၣ်ဝဲဘၣ်တဖၣ်အံၤ ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ် မူဘၣ်ဒါ ဟးထၢစရီမၤနီၣ်မၤဃါဝဲအိၣ်ဝဲဒီး ဟံၣ်လၢအလီၤဟိမ့အိၣ်န့ၣ်တၢ်ကပျဲအိၣ်ဝဲပှၤနိဖိဒဲကဝီၤဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ် ဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ကသုးလီၢ်သုးကျဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ နိၣ်ဖိဒဲကဝီၤပူၤဒဲကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟးထၢစရီဘၣ်ဆၣ် ပှၤဒဲကဝီၤဖိတဖၣ်အါဒၣ်တ က့ၢ်သူၣ်တဆူၣ်သးတဂဲၤလၢကလဲၤအိၣ်ဝဲဘၣ်အဃိ ပှၤဟ့ၣ်ထီၣ်အမံၤစရီတအိၣ်ဝဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် နိၣ်ဖိကဝီၤဒ့(၆)ကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ် -ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. “နိၣ်ဖိဒဲကဝီၤအံၤကဘၣ်က့ၤသုးကဒါသးလၢမဲၢ်လး(ဘဲကျီး)မ့တမ့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်အူးဖၠၣ်ဒဲကဝီၤလီၤ.အူးဖီၣ်န့ၣ်တူၢ်လိၥ်ဝဲဒၣ်အဂၤ(၁၀၀၀)ဒီးပှၤနီၣ်ဂံၢ်မ့ပှဲၤန့ၣ်အကဆီတလဲက့ၤဝဲလၢမဲၢ်လးဒဲကဝီၤ.ပှၤထီစရီနါက့ယဆိမိၣ်ပှၤလဲၤအိၣ်တအိၣ်ဘၣ်.ဘၣ်မနုၤလဲၣ်န့ၣ်ပှၤတဘၣ်လဲၤအိၣ်နီတဂၤဘၣ်.စံးတၢ်န့ၣ်ပှၤကဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲ,ပှၤကဘၣ်က့ၤစးထီၣ်ကဒါပှၤတၢ်အိၣ်လၢအခီၣ်ထံးဒီးတနီၤန့ၣ်တၢ်အိၣ်သးလၢန့ၣ်တကပၤန့ၣ်တသ့ၣ်ညါဝဲစ့ၢ်ဘၣ်,မ့ဝံၤလဲၤတတုၤနီတဘျီစ့ၢ်ဘၣ်အဃိအသးတဆူၣ်ဘၣ်မီၤ.အဒိမ့မၤစၢၤဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီ,တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဟံၣ်ဒုပှၤလဲၤအိၣ်ကအိၣ်လီၤ.ဘၣ်ဃးတၢ်တခါအံၤပှၤကဘၣ်ဟဲဆှဲပၠးကမျၢၢ်မူၤမူၤနီၢ်နီၢ်မီၤ.ခဲအံၤပှၤဟဲဆှဲပၠးတအိၣ်ဒံးဘၣ်အဃိကမျၢၢ်န့ၣ်နၢ်ပၢၢ်တၢ်ကမၣ်ဘျီဆီတလဲဝဲတဘူၣ်ဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢတၢ်ကလုၢ်ဟဲလီၤလၢတၢ်ကထုးကွံၥ်(ဆဲးပၥ်လၢၤဝဲ)နိၣ်ဖိဒဲကဝီၤအိၣ်ထီၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ဒ်သိးပှၤဒဲကဝီၤဖိကမျၢၢ်တဖၣ် ကသ့ဒိးသန့ၤအိၣ်ဆၢထၢၣ်လၢအနီၢ်ကစၢ်ခီၣ်ကန့ၢ်အဂီၢ် စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၅)နံၣ်ဘူးကလၢၤန့ၣ် တၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်ခွဲး တယၥ်လၢ ပှၤဒဲကဝီၤဖိအဂီၢ်လၢကဟးထီၣ်ဃုဖံးဃုမၤတၢ်လၢတၢ်ချၢအံၤဒီးတုၤလၢခဲအံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤဆဲးလဲၤတရံး သးအဖၢမုၢ်အသိး ပှၤနီၣ်ဂံၢ်လၢအဟးထီၣ်မၤတၢ်လၢအဖိးသဲစးန့ၣ်အိၣ်လံဝဲ(၅၀၀၀)ဘျဲၣ်လံအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢဒဲကဝီၤ ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဆီတလဲအိၣ်ထီၣ်သတူၢ်ကလၥ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ် လၢပှၤဒဲကဝီၤဖိအဂီၢ် တၢ်ကီတၢ်ခဲမ့အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် တဘၣ်သူၣ်ဆံး...
သုးကရူၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲနိၣ်ဖိ-ထံမူထၣ်လီၢ်ကဝီၤဖိလၢက့ၤအိၣ်ဆိးတဖၣ်အတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤ
လါမ့ၤ ၂၅သီ, ၂၀၂၆နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ်, ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်သုးက့(၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်နိၣ်ဖိ,ထံမူထၣ်သဝီဟီၣ်ကဝီၤအပူၤလီၢ်ကဝီၤဖိလၢက့ၤအိၣ်ဆိးက့ၤဝဲတဖၣ်အံၤသုးကရူၢ်ပၥ်ပနီၣ်ဝဲအတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဒီးမၤဝဲတၢ်သမံသမိးအိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကရူၢ်အံၤလၢကညီဖီၣ်စုကဝဲၤထုးဖးသးကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်တဆီတလါအံၤလါမ့ၤအပူၤမၢဝဲတၢ်ကိးက့ၤနိၣ်ဖိ,ထံမူထၣ်သဝီလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်လၢကက့ၤအိၣ်ဆိးက့ၤဝဲလၢနီၢ်ကစၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲပူၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးခီဖျိလၢကညီဖီၣ်စုကဝဲၤထုးဖးသးကရူၢ်ကရၢသ့ၣ်တဖၣ်အတၢ်အုၣ်ကီၤအဃိလီၢ်ကဝီၤဖိတနီၤက့ၤအိၣ်ဆိးက့ၤဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲဒီးပှၤလၢက့ၤအိၣ်ဆိးဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤသဂၢၢ်ဘၣ်ဝဲသုးကရူၢ်မၤတၢ်သမံသမိးတၢ်မၤတံၥ်တၥ်ဒီးတၢ်ပၥ်ပနီၣ်အတၢ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤတဖၣ်အဂ့ၢ်,ကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဂၤစံးဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. “ပယီၤန့ၣ်ပှၤဟးထီၣ်ဟးလီၤသမံသမိးဝဲပှၤလံၥ်လဲၢ်(လဲးမး)န့ၣ်လီၤ.လဲးမးန့ၣ်ပှၤဘၣ်လဲၤကွဲးလၢခိၣ်ဖၢၣ်ဘီအိၣ်,ယဲယတကွဲးလဲးမးဘၣ်အဃိယကလဲၤလၢယကျီးပူၤယဘၣ်တရံးလၢပျီပူၤဖးယံၥ်န့ၣ်လီၤ.မ့မ့ၢ်ယတခွါတဂၤန့ၣ်အကျီးအိၣ်လၢထးတကုးအဃိ,ပှၤမၢလဲၤပၠးလီၤအလဲးမးကိးမုၢ်ဂီၤကိးမုၢ်ဟါန့ၣ်လီၤ.ပယီၤသုးတဖၣ်အံၤအမဲၥ်တမုၥ်နါတမုၥ်ဘၣ်.ဖျါလၢအဲၣ်ဒိးခးတၢ်သပှၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ”အဂ့ၢ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပယီၤသုးကရူၢ်အံၤမၤဝဲတၢ်သမံသမိးလီၢ်ကဝီၤဖိအမဲၥ်ညါ,ပၥ်ပနီၣ်ကးတံၥ်ဝဲကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဆိးလၢဒဲ,တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်,စံၢ်လီၢ်ကျီးလီၢ်တဖၣ်အတၢ်ဟဲက့ၤနုၥ်လီၤပှ့ၤအီၣ်ပှ့ၤအီတၢ်လၢဒူသဝီပူၤအသိး,မၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဝဲပှၤဟဲက့ၤပှ့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်အတၢ်ဘၣ်ထွဲဒီးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်အိၣ်တအိၣ်အဂ့ၢ်,အဝဲစံးအါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်,ကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုဝဲလီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်လၢတၢ်ဆဲးကျိးဆဲးကျၢဒီးပှၤလၢတၢ်ချၢတဖၣ်လၢအိၤလဲပူၤစ့ၢ်ကီးအိၣ်ဝဲတယူၥ်ဃီအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. နိၣ်ဖိ-ထံမူထၣ်သဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ, အပူၤကွံၥ်(၂၀၂၁)နံၣ်လါအီကူးအပူၤတၢ်ခးလိၥ်သးကဲထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပၥ်ဖှိၣ်ကရူၢ်ဒီးပယီၤသုးအဘၢၣ်စၢၤအဃိကမျၢၢ်လီၢ်ကဝီၤဖိတဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်အိၣ်ကဒုတ့ၢ်ဝဲဒၣ်အသးဒီး(၂၀၂၄)နံၣ်အပူၤစ့ၢ်ကီးပယီၤသုးမၤဝဲကဘီယူၤတၢ်ထီၣ်ဒုးအိၣ်ဝဲအဃိ,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဘၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဆဲးအိၣ်ကဒုဝဲအသးတုၤခဲအံၤအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတနံၣ်အံၤ(၂၀၂၆)နံၣ်လါမးရှးအပူၤ,ပယီၤသုးကရူၢ်အံၤထီၣ်မၤန့ၢ်က့ၤဝဲအ့ရှၢၣ်ကျဲမုၢ်ဝံၤအလီၢ်ခံ,နုၥ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲလၢဒၣ်လၢသဝီသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအသီခါဖၠၣ်,တၢ်ဘါယွၤသရိၥ်,ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်,ကျဲဖးဒ့ဒီးသဝီခိၣ်ထီးကျဲတဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအမဲၥ်ညါ,တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ်စ့ၢ်ကီးဝဲအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢကျဲအရ့ဒိၣ်တဖၣ်အပူၤအိၣ်ဝဲအါတီၤအဂ့ၢ်,လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တကတီၢ်ဃီ,လၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ဆီလီၤက့ၤဝဲပၢပြးတၢ်ဖံးတၢ်မၤတကပၤစ့ၢ်ကီးတကီၢ်ခါခဲအံၤပၥ်ဖှိၣ်ထီၣ်ဝဲအသးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ်ဘှီထီၣ်ကၠိ,အိးထီၣ်က့ၤဝဲကၠိဒီးတၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်ဒူသဝီဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်အိၣ်ဝဲအဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. နိၣ်ဖိ-ထံမူထၣ်သဝီဟီၣ်ကဝီၤအံၤကညီဖီၣ်စုကဝဲၤထုးဖးသးကရူၢ်ကရၢတဖၣ်အတၢ်အုၣ်ကီၤအဃိ,တကီၢ်ခါခဲအံၤလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်တနီၤက့ၤအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၣ်,ပှၤလၢက့ၤအိၣ်ဆိးဝဲသ့ၣ်တဖၣ်အံၤအါတက့ၢ်မ့ၢ်ဝဲပှၤလၢအဘူးဒီးသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)(မ့တမ့ၢ်)ဒံၣ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ကရူၢ်ကရၢဒီးတနီၤတခီမ့ၢ်ဝဲလီၢ်ကဝီၤဖိလၢက့ၤကွၢ်ထွဲက့ၤဝဲအတၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ဒီး,အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖျးအီၣ်လီၢ်ကျဲ,ဒဲတဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိး,ဒူသဝီခံဖျၢၣ်ပၥ်ဖှိၣ်ဟံၣ်ခိၣ်ကအိၣ်ဝဲလၢအဖျၢၣ်(၇၀၀)ခိၣ်ဃၢၤဃၣ်ဃၣ်အံၤခီဖျိတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢလီၢ်တံၢ်လီၤဆဲးတအိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်ဘၣ်အဃိပှၤလၢတက့ၤအိၣ်ဆိးဝဲဒၣ်တဘူၣ်ဒံးဘၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်,သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢကၠဲးဒိ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်သံ(၃)ဂၤ,ဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤ
လါမ့ၤ ၂၄ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျၥ်ယၥ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၆)ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကၠဲးဒိဝ့ၢ်ပူၤ ဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ ၂၄ သီ မုၢ်ထူၣ် အဆၢကတီၢ် ကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ကမျၢၢ်ပိၥ်မုၣ်သံဝဲ(၃)ဂၤဒီး ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ (၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢ လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲတဂီၤအံၤမုၢ်ဘူးကထူၣ်ကဘၣ်ဖဲ ၁၂း၂၀ မံးနံးဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်တအိၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤတ ဘ့ၣ် ဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲမ့ၣ်ပိၢ်လၢကၠဲးဒိဝ့ၢ်နုၥ်လီၤတိၤခိၣ်ထိး လီၤတ့ၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤလီၢ်ကပၤ (ဆာကူရာ) တၢ်အီၣ်ကျးလီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. “အဟဲတ့ၢ်လီၤဝဲန့ၣ်ကဘၣ်ဖဲ ၁၂း၀၀ နၣ်ရံၣ်န့ၣ်လီၤ. လီၤတဲၥ်ဝဲဖဲ(ဆာကူရာ)တၢ်အီၣ်ကျးကပၤန့ၣ် .ပှၤသံန့ၣ် (၃)ဂၤအပိၥ်မုၣ် ခဲလၢၥ်လီၤ, တဂၤန့ၣ်ကဲထီၣ်ကျးကစၢ်,လၢအဝဲတဂၤန့ၣ်ကျးကစၢ်အပျဲၢ်မုၣ်အမိ, မ့မ့ၢ်လၢအဂၤတဂၤန့ၣ်ပှၤလၢအဟဲပှ့ၤအီၣ် တၢ်လၢကျးပူၤလီၤ. တကးဒံးဘၣ်ကျးကစၢ်အဝၤဒီးအပျဲၢ်မုၣ်န့ၣ် ဘၣ်ဒိ .”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤ. ကၠဲးဒိဝ့ၢ်နုၥ်လီၤတိၤခိၣ်ထိးလၢကဘီယူၤလဲၤတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်အံၤန့ၣ် အိၣ်ဘူးဝဲဒၣ်ဒီးခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်-ကညီဒီကလုၥ်စၢဖှိၣ်ကရၢ တၢ်အိၣ်ခိးတြဲၤလီၢ်အဃိ ကမျၢၢ်အကျးတၢ်သူၣ်ထီၣ်,ဟံၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တစှန့ၢ်(၄)ဖျၢၣ် ဃုၥ်ဒီးသိလ့ၣ်ဟးဂူၥ်ဟးဂီၤဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးတၢ်ဂ့ၢ်လၢကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်အံၤဒ်သိးကသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ဘၣ်တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအဂီၢ် ပခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ် ဆဲးကျိးဒီးဟီၣ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဘၣ်ထွဲတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ် ဆဲးကျိးတန့ၢ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဟီၣ်ကဝီၤဝဲန့ၣ်စးထီၣ်ဖဲအပူၤကွံၥ်(၂၀၂၄)အခါန့ၣ် သုးကလၢၤလၢအိၣ်ဆီလီၤသးဖဲန့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်ထီၣ်န့ၢ်အီၤ လၢ ဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အံၤအဃိ ဟီၣ်ကဝီၤဖဲန့ၣ်တုၤဃီလၢကီၢ်ဆၢ...
တၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢကမၤမိၢ်-ကတၢတံၥ်ကျဲဒီးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,ဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝၣ်သိထၣ်သဝီဒီတဖျၢၣ်
လါမ့ၤ ၂၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ် ကမၤမိၢ်-ကတၢတံၥ်ကျဲ ဒူသဝီအပူၤ တၢ်ဒုးဆဲးဆူၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ ပယီၤသုး ကျိၤလၢဟဲထီၣ်တဖၣ်ဒီးဟီၣ်ကဝီၤကညီဒီကလုၥ်တၢ်ထူၣ်ဖျဲးသုးမုၢ်ဒိၣ်(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤဒီး ပယီၤသုးအံၤခးလီၤဝဲ ကျိဖးဒိၣ် ဆူသဝီပူၤအမဲၥ်ညါဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲဝၣ်သိထၣ်သဝီဒီတဖျၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သုးက့ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၂၀ သီ မုၢ်နၤခီ ၁၀း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အဆၢကတီၢ် ပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်အံၤပညိၣ်ခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ် အါအါ ဂီၢ်ဂီၢ်ဆူ မဲကလါသဝီပူၤအဃိ သဝီဖိပိၥ်ခွါတဂၤကျိဖးဒိၣ်အက့အခီဘၣ်ဝဲအခိၣ်ဒီး ဟံၣ်ဟးဂီၤဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးဖဲတနံၤအံၤလါမ့ၤ ၂၁ သီ ဂီၤခီ ၉း၀၀ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အအဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီး လၢမီလိၥ်ကျိသဝီအပူၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ် ဝဲလၢပယီၤသုးဒီး(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအဃိ ပယီၤသုးသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါမးအကျါပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးဒ့ခိၣ်(၁)ဂၤဒီး လၢန့ၣ် အမဲၥ်ညါသုးခိးကီၢ်ဆၢ(BGF)လၢအပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးပယီၤသုးအံၤအပှၤဘၣ်ဒိတစှၤန့ၢ်(၄)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤပှၤဘၣ်မူ ဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဖဲတနံၤအံၤအခါခီဖျိပယီၤသုးတၢ်သံတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအဃိဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤ ၁း၀၀ နၣ်ရံၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပယီၤသုးပၥ်ဖှိၣ်တဖၣ်အံၤနုၥ်လီၤဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲမီလိၥ်ကျိသဝီမုၢ်ထီၣ် ဝၣ်သိထၣ်သဝီလၢဟံၣ်ခိၣ်ကအိၣ်ဝဲအဖျၢၣ်(၇၀)ဃၣ် ဃၣ်အံၤဒီတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်,တၢ်ဒုးကဲထီၣ်ဒီးပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ဝဲဝၣ်သိထၣ်သဝီဟံၣ်ဒီတဖျၢၣ်တဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် (သုးက့ ၅) ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤရီဘ့ၤမူ စံးဝဲလၢ“ဖဲမနၤအနၣ်ရံၣ်(၁၀)န့ၣ်ပယီၤသုးကျိၤခးလီၤဝဲကျိဖးဒိၣ်လၢမဲကလါသဝီပူၤဒီဒူၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်ကမျၢၢ်ဒုအဟံၣ်အဃီဟးဂီၤဒီဒူၣ်လီၤ.ဘျီန့ၣ်ဘၣ်ဒိဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်တဂၤ.မၤကဒီးဖဲတဂီၤအံၤ(၉)နၣ်ရံၣ်န့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢမီလိၥ်ကျိသဝီကျဲမုၢ်လါခိၣ်မုၢ်နုၥ်မုၢ်ထီၣ်ခံကပၤလၢၤလီၤ.ဖဲန့ၣ်ဒုၣ်ဒါတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်အါမး.ပသ့ၣ်ညါဘၣ်လၢပှၤသံအကျါန့ၣ် ပၣ်ဃုၥ်ဝဲသုးဒ့ခိၣ်တဂၤ.မ့မ့ၢ်လၢ(BGF) ၁၀၁၄ သုးရ့ၣ်အပှၤ န့ၣ်ဘၣ်ဒိ(၄)ဂၤ.လၢတၢ်န့ၣ်အဃိခဲအံၤပယီၤသုးဒွဲၣ်အူအီၣ်ကွံၥ်ဝဲ ဝၣ်သိထၣ်သဝီပူၤဟံၣ်ဒီတဖျၢၣ်ညါလီၤ. ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲတဟါအံၤန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤပယီၤသုးကျိၤသုးပၥ်ဖှိၣ်လၢဟဲထီၣ်ကလဲၤထီၣ်ဆူကတၢတံၥ်,ဖၣ်ပူၣ်သုးကလၢၤအံၤတဖၣ်...
အူးဖၣ်တၢ်ဆါဟံၣ်(Dr.Worawit Tontiwattanasap)လၢကူစါယါဘျါကလီဝဲကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိအံၤ (WHO) ဟ့ၣ်လီၤဝဲ ခိၣ်ဖးလၤကပီၤ
လါမ့ၤ ၂၁ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်အူးဖၣ်(Umphang)ပဒိၣ်တၢ်ဆါဟံၣ် ပှၤနဲၣ်တၢ်ကသံၣ်သရၣ် ဒီကထၢၣ်(Dr.Worawit Tontiwattanasap)လၢ အကူစါယါဘျါကလီဝဲကညီဖိဃုၥ်ဒီးကမျၢၢ်ပှၤလီၢ်အိၣ်ကဒုပှၤဆူးပှၤဆါလၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ တးကီၢ်ရ့ၣ် ထံဆၢကီၢ်ဆၢအံၤန့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဆူၣ်ချ့ကရၢ(WHO)ပၥ်ပနီၣ်ဟ့ၣ်လီၤဝဲ(ဖျိးစိလၢတၢ်ဟ့ၣ်ကမျၢၢ်ဆူၣ်ချ့)ခိၣ်ဖးလၤ ကပီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၂၀ သီ လၢစွ့ၤစလၤထံကီၢ် ကၠၢၤနံၤဘၤဝ့ၢ်ပူၤ တၢ်မၤဝဲ(79th World Health Assembly)ဝီတဝီ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဆူၣ်ချ့တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖးဒိၣ်အံၤဒီး လၢတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဘျီဝဲအံၤအပူၤန့ၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ဝဲ(Dr.Worawit Tontiwattanasap)အံၤလၢ 2026 United Arab Emirates Health Foundation Prize ခိၣ်ဖးလၤကပီၤတၢ်ပနီၣ်အံၤဒီး လၢခိၣ်ဖးလၤကပီၤအံၤပၣ်ဃုၥ်ဝဲ အမဲရံၣ်ကၤစ့ဒီၣ်လၣ်(၄၀,၀၀၀)အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠီၣ်တဲၣ်တၢ်ကစီၣ်ထုးထီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. ကညီဖိဒီးထံဆၢကီၢ်ဆၢဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဒဲကဝီၤပူၤကမျၢၢ်,ဒူသဝီလၢအိၣ်ယံၤဝဲတၢ်ဆါဟံၣ်ဃုၥ်ဒီးပှၤလၢအတအိၣ်ဒီး လံၥ်လဲၢ်လၢ အဖိးသဲစးအံၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအိၣ်ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်-ကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ကညီကီၢ်စဲၣ်ပူၤဒီး(အူးဖၣ်)ကီၢ်ဆၣ်ဟီၣ်ကဝီၤ အပူၤတဖၣ် ကန့ၢ်ဒိးကူစါယါဘျါသးအဂီၢ် (Dr.Worawit Tontiwattanasap)အံၤတပဲၥ်ဖးနီၤဖးတၢ်အဒူၣ်အစၢဟူးဂဲၤမၤစၢၤ ကူစါယါဘျါဝဲ အဂ့ၢ်န့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်ဆူၣ်ချ့ကရၢ(WHO)စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကးဒံးဘၣ်လၢအတၢ်ဟ့ၣ်လီၤသးအံၤအဃိ ထံဆၢကီၢ်ဆၢကမျၢၢ်လၢအတအိၣ်ဒီးအလံၥ်လဲၢ်လၢအဖိးသဲးစးအံၤဘၣ်တဖၣ် ကီၢ်ကၠီၣ်တဲၣ်ပဒိၣ် ဟ့ၣ်ဝဲဆူၣ်ချ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤအမဲၥ်ညါ ခဲအံၤလၢကီၢ်ဆၢခံကပၤလၢၥ်လၢလီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်အဂီၢ် တၢ်မၤအါ ထီၣ်ဝဲတၢ်ကူစါယါဘျါကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကူစါယါဘျါကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ လၢကီၢ်ဆၢဒီတကျိၤ...
ပယီၤသုးကျိၤလၢအလဲၤထီၣ်ဆူကတၢတံၥ်အံၤတဖၣ်အဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ သီခါသံ(၁)ပါဒီးဘၣ်ဒိ(၂)ဂၤ
လါမ့ၤ ၂၀ သီ, ၂၀၂၆ နံၣ်, ခ့ၣ်အဲးစံၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် မုၢ်တြီၢ်ကီၢ်ရ့ၣ်(သုးက့ ၅)ဒွဲၣ်လိကီၢ်ဆၣ်အပူၤ ပယီၤသုးကျိၤလၢဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)ဖဲကမၤမိၢ်ဒီးကတၢတံၥ် အဘၢၣ်စၢၤ အံၤတဖၣ်ခီဖျိအဝဲသ့ၣ်ဒြိမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ သီခါသံ(၁)ပါဒီးဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲ(၂)ဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ် စံးဝဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ် န့ၣ်လီၤ. ဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁၉ သီအနံၤန့ၣ် မီထၣ်သဝီလၢအိၣ်တယံၤတဘူးဒီးမီလိၥ်ကျိသဝီလၢပယီၤသုးနုၥ်လီၤအိၣ်ဝဲလၢအပူၤအံၤန့ၣ် ခီဖျိအဝဲသ့ၣ်လဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိမ့ၣ်ပိၢ်လီၤတဲၥ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ဝဲလၢသီခါဖၠၣ်ကရၢၢ်ပူၤအဃိ သီခါသံဝဲ(၁)ပါအမဲၥ်ညါ တပွဲဖိ(၁)ပါဃုၥ်ဒီး သီခါအပျဲၢ်(အတကၢ်)တဂၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝဲဒၣ်ဘၣ်ဟဲကဲထီၣ်ဝဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအဘူးဒီးကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဝဲလၢ“ဝဲဒၣ်ပသဝီန့ၣ်မီလိၥ်ကျိမီၤ.ခဲအံၤလၢမီလိၥ်ကျိဒီးန့ၢ်ကးသဝီန့ၣ်ပယီၤသုးအိၣ်ပှဲၤပှဲၤလီၤ.တနံၤအံၤဒြိလီၤတဲၥ်ဝဲဒၣ်လၢမီထၣ်သဝီပူၤအဃိ သီခါပှၢ်သံ(၁)ပါ.မ့ဝံၤတပွဲဖိဘၣ်ဒိဒီးအတကၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ဒိဝဲတဂၤ.မီထၣ်ဒီး မီလိၥ်ကျိန့ၣ်အဘၢၣ်စၢၤအိၣ်တစဲးဖိလီၤ.” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါဟါခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်လီၢ်ကဝီၤကမျၢၢ်စံးဝဲအသိးန့ၣ် မီထၣ်သဝီလၢပယီၤသုးလဲၤတ့ၢ်လီၤဒြိသီခါသံဘၣ်ထံးကဲထီၣ်ခဲအံၤန့ၣ် ခီဖျိအိၣ်စီၤစုၤတယံၤ ဝဲမီလိၥ်ကျိသဝီလၢပယီၤသုးအိၣ်ဆီလီၤသးအံၤအဃိ သဝီဖိတနီၤလဲၤဃ့ၢ်အိၣ်ဝဲဖဲသဝီပူၤအံၤဒီးဘၣ်ဆၣ် ခဲအံၤခီဖျိပယီၤသုးအဒြိ အဃိတၢ်သံတၢ်ပှၢ်အိၣ်ထီၣ်ဒ်အံၤအဖီခိၣ်ခဲအံၤမီထၣ်သဝီဖိဃုၥ်ဒီးဒူသဝီလၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ဟးစံၣ်အိၣ်ကဒီးတၢ်လီၢ်လၢအဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢကလဲၤထီၣ်ဆူကတၢတံၥ်,ဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ်ပယီၤသုးလၢအဟဲထီၣ်(စစ်ကူ)တဖၣ်အံၤစးထီၣ်လၢအဝဲသ့ၣ်အိၣ်လၢကမၤမိၢ်ဝ့ၢ်ဃၢၤ ဝါဒူ ဟဲထီၣ်တုၤဝဲလၢန့ၢ်ကး,မီလိၥ်ကျဲသဝီန့ၣ် တၢ်ဒုးကဲထီၣ်,သူဝဲဒၣ်ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်ခးလီၤဝဲတၢ်လၢဒူသဝီအပူၤတပယူၥ်ဃီအဃိ ကမျၢၢ်ဟံၣ်,တၢ်သူၣ်ထီၣ်လၢအဂၤဃုၥ်ဒီးတၢ် ဖံးအီၣ်မၤအီၣ်လီၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဟးဂီၤဝဲအါမးလံအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်ကဝီကမျၢၢ်ဒီး ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါစံးဝဲန့ၣ်လီၤ. တကီၢ်ခါခဲအံၤလၢကဆဲးထီၣ်တဲဆူကတၢတံၥ်,ဖၣ်ပူၣ်အဂီၢ်(စစ်ကူ)ပယီၤသုးကျိၤလၢအနုၥ်လီၤအိၣ်ဖဲန့ၢ်ကးဒီးမီလိၥ်ကျိအံၤတဖၣ် ဂုၥ်ကျဲးစၢးသဖှိထီၣ်ဝဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီး တုၤဖဲမဟါလါမ့ၤ ၁၉ သီအံၤတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢခံခီခံကပၤအဘၢၣ်စၢၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (သုးက့ ၅) ပှၤကတိၤတၢ်ပၢ ပဒိၣ်စီၤရီဘ့ၤမူ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်- ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤ. “ခဲအံၤလၢဖၣ်ပူၣ်တကပၤနါက့သူဝဲဒၣ်ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်ဟဲအါထီၣ်.မ့ဝံၤပယီၤသုးကျိၤလၢအဟဲထီၣ်တဖၣ်နါက့သူဝဲဒၣ်ဒြိ,တၢ်စုကဝဲၤကျိဒိၣ်တဖၣ်ဖးအါညါ.အဃိတမ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်ထဲခံခီခံကပၤဘၣ်,ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဒီးပှၤကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိအတၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢၥ်စီ.မ့မ့ၢ်ပယီၤသုးဒုဘၣ်ဒိအိၣ်ဒီဒူၣ်လီၤ.ဒ်သိးပသ့ၣ်ညါထွဲန့ၣ်မ့မ့ၢ်လၢအသံန့ၣ်ကအိၣ်လၢအဂၤ(၆၀)ဘျဲၣ်လံ.ဖဲယတဲတၢ်ဒီးနၤခဲအံၤန့ၣ်ဒုၣ်ဒါဂုၥ်ကျဲးစၢးတိကျဲလဲးလိးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖၣ်ပူၣ်လၢပယီၤသုးလဲၤထီၣ်လူၤဝဲခဲအံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ကဝီၤခးတ့ၢ်အီၤလၢဟီၣ်ကဝီၤ(KNLA)သုးပၥ်ဖှိၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်ကန့ၢ်ဝဲ လၢခံနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်လံဒီး လၢတၢ်ခံနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အတီၢ်ပူၤအံၤစ့ၢ်ကီးတၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါမးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ ပယီၤသုးအံၤလၢကကၢၤဃၥ်ဂၢၤဃၥ်က့ၤသုးကလၢၤအံၤအဂီၢ် သူဝဲဒၣ်ကဘီယူၤ,ဒြိ,ကျိဖးဒိၣ်...