လါယနူၤအါရံၤ ၃၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
တၢ်ပၢၢ်ဆၢအတၢ်ဂဲၤလိာ်အံၤအလီၢ်အိၣ်လၢကညီဖိခဲလၢာ်ကပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ကရၢခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူၤတူစ့ဖိ စံးလီၤ၀ဲဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၃၁ သီ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲ(၇၄)၀ီတ၀ီ ကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢမုၢ်နံၤအလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤႉ
(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကရၢခိၣ်စံး၀ဲလၢ “တၢ်ပၢၢ်ဆၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီးတၢ်ဂဲၤလိာ်န့ၣ်တမ့ၢ်ၦၤတဂၤအတၢ်မၤဘၣ်ႇဒ်န့ၣ်အသိးတမ့ၢ်ထဲၦၤတကလုာ်ဧိၤအတၢ်ဂဲၤလိာ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်ႉအဃိဒ်ၦၤတကလုာ်အသိးအလီၢ်အိၣ်လၢပကဘၣ်ပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်ပသးဒီးဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်လီၤႉပမၤအီၤဒ်တပိၢ်တလိၣ်ပဒဲတဒုအတၢ်မၤန့ၣ်တသ့ဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါဒ်န့ၣ်အသိးပတၢ်ဂဲၤလိာ်အံၤအဂံၢ်ကဆူၣ်ထီၣ်ဒီးကမၤနၢၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်အလီၢ်အိၣ်လၢပကဘၣ်ဖီၣ်လိာ်စုမၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်ကရၢကရိအဂုၤအဂၤတဖၣ်လၢအဂဲၤလိာ်ထီဒါ၀ဲသုးမီၤစိရိၤအထူသနူဒီးအက့ၢ်အဂီၤခဲလၢာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကရၢခိၣ် ဆဲးဆီၣ်တခူထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢဒီးကညီကလုာ်အတၢ်ဂဲၤလိာ်အတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိအခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်မ့ၢ် တၢ်တီတၢ်တြၢ်ႇတၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးတၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉစးထီၣ်လၢကညီကလုာ်အတၢ်ဂဲၤလိာ်အိၣ်ထီၣ်၀ဲလၢထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအကျဲႇဒီးလၢခံန့ၣ်ထီၣ်ဘး၀ဲဆူစုက၀ဲၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢအကျဲအတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိအခိၣ်သ့ၣ်တုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်မ့ၢ်ဒၣ်တၢ်တီတၢ်တြၢ်ႇတၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးတၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယာ်တဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူၤတူစ့ဖိ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်ပအိၣ်ဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိလၢတၢ်တီတၢ်တြၢ်ႇခွဲးယာ်တၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးတၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယာ်အသိးန့ၣ်ပကဘၣ်ဂဲၤလိာ်အီၤတုၤပတုၤဆူပဖီတၢၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကရၢခိၣ် သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဒိၣ်စိ စီၤမူၤတူစ့ဖိ စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“ပတၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်ဂဲၤလိာ်န့ၣ်ကဘၣ်မၤနၢၤတၢ်သၦၢ်ကတၢၢ်လီၤႉပကဘၣ်မၤအီၤတုၤအကတၢၢ်ဒီးတုၤပတုၤဆူဖီတၢၣ်တၢ်မၤနၢၤန့ၣ်လီၤႉဒ်ပအိၣ်ဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ပညိၣ်ကွၢ်စိလၢအတၢ်တီတၢ်တြၢ်ႇတၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးတၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယာ်အသိးန့ၣ်ပကဘၣ်ဂဲၤလိာ်အီၤတုၤပတုၤဆူဖီတၢၣ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကရၢခိၣ် စီၤမူၤတူစ့ဖိ အလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ် အပူၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဒ်သိးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်လၢအတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤႇအတၢ်ဆဲးတၢ်လၤႇတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်ဒီးလုၢ်လၢ်ထူသနူလၢတဒ်သိးလိာ်အသးတဖၣ်အိၣ်မူသကိး၀ဲလၢထံကီၢ်တဘ့ၣ်ဃီဒီးလၢတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အပူၤႇဒီးလၢတၢ်ပာ်ပနီၣ်လိာ်သးႇလၢတၢ်ပာ်ကဲလိာ်သးဒီးလၢတၢ်တိစၢၤမၤစၢၤလိာ်သးကန့ၢ်ကသ့၀ဲအဂီၢ်န့ၣ်တၢ်ကဘၣ်ကွဲးလီၤပာ်လီၤခွဲးယာ်တဖၣ်အံၤလၢထံကီၢ်သဲစးတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်အပူၤဖျိဖျိဖျါဖျါန့ၣ်လီၤႉအဃိအလီၢ်အိၣ်လၢတၢ်ကဘၣ်လဲလိာ်က့ၤထံကီၢ်သဲစးတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်လၢအိၣ်ပာ်စၢၤ၀ဲဆူဖဲၣ်ဒရၢၣ်ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ထံကီၢ်သဲးစးတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်လီၤႉသဲစးတၢ်ဘျၢခိၣ်သ့ၣ်အံၤကဘၣ်အိၣ်ဒီးတၢ်အုၣ်ကီၤလၢတၢ်တီတၢ်တြၢ်ႇခွဲးယာ်တၢ်ထဲသိးတုၤသိးဒီးတၢ်စံၣ်ညီၣ်ပၢလီၤသးခွဲးယာ်တဖၣ်လၢၦၤကိးကလုာ်ဒဲးဒီးကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိခဲလၢာ်အဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ကရၢခိၣ် အလံာ်ဟ့ၣ်ယုၢ်ပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တချုးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤဒံးဘၣ်အခါလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)တၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢမုၢ်နံၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ်သုးဟံးန့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်စိတၢ်ကမီၤကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ခီဖျိတၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဃိတနံၣ်အံၤလၢအလီၤဘၣ်၀ဲ(၇၄)၀ီတ၀ီကညီတၢ်ပၢၢ်ဆၢမုၢ်နံၤအံၤန့ၣ် တၢ်တမၤဘၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လၢၤဘၣ်ဒီးမ့မ့ၢ်တခီတၢ်မၤက့ၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမူးအံၤတဆံးတက့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲ(၁၉၄၉)နံၣ် လါယနူၤအါရံၤ...
လါယနူၤအါရံၤ ၃၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၃၀ သီအနံၤ လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢတၢ်ပၢဟီၣ်က၀ီၤ တၢ်လီၢ်တတီၤအပူၤန့ၣ် ကညီဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ- KDHW (၁၀)၀ီတ၀ီ တၢ်ပျၢ်ကသံၣ်တၢ်သိၣ်လိမူးအပူၤန့ၣ် ၦၤဖျိထီၣ်၀ဲ(၂၅)ဂၤန့ၣ်လီၤႉ
လၢကညီဟီၣ်က၀ီၤအပူၤဒ်သိးတၢ်ဟ့ၣ်ဆူၣ်ချ့တၢ်ဖံးတၢ်မၤကသ့အဂီၢ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲတၢ်သိၣ်လိအံၤဒီး ဖဲန့ၣ်(CDM)ကသံၣ်သရၣ်/မုၣ်တဖၣ်ဟ့ၣ်စၢၤ၀ဲတၢ်သိၣ်လိအံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်သိၣ်လိဘျီ၀ဲအံၤ ၦၤဟဲထီၣ်မၤလိတၢ်အိၣ်၀ဲဒၣ်(၂၅)ဂၤဒီး ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၃၀ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်မၤ၀ဲတၢ်ပျၢ်တၢ်သိၣ်လိမူး အံၤန့ၣ်လီၤ
နီၢ်ကပီၤ၀ါလၢအဟဲထီၣ်ကသံၣ်တၢ်သိၣ်လိအံၤစံး၀ဲ“ယသးလၢအဲၣ်ဒိးမၤစၢၤက့ၤကမျၢၢ်အိၣ်အဃိယသးဆူၣ်လၢကသံၣ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်ဒီးယဟဲထီၣ်၀ဲကၠိအံၤလီၤမီၤနီၤႉခါဆူညါစ့ၢ်ကီးဒ်တၢ်သ့အိၣ်ဒီးယၤအသိးယကဆဲးထီၣ်ကၠိႇဆဲးမၤလိတၢ်မီၤနီၤႉမ့၀ံၤယတိာ်ဃာ်လၢယကက့ၤကွၢ်ထွဲကဒါက့ၤကမျၢၢ်သ့ၣ်လၢအဂ့ၤကတၢၢ်လီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ၦၤလၢအဖျိထီၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးကသံၣ်တၢ်သိၣ်လိသ့ၣ်တဖၣ်အံၤတၢ်နီၤဖးလီၤ၀ဲအပတီၢ်သၢပတီၢ်လၢအမ့ၢ်(Anatomy)ႇ(Physiology)ႇ(Disease)အံၤဒီး ကဘၣ်က့ၤလီၤကဒါ(Practical)အလါတဆံ၀ံၤ ကဘၣ်ဟံးထီၣ်ဖီၣ်ထီၣ်မၤက့ၤတၢ်လၢတၢ်ဆါဟံၣ်ဘၣ်ထွဲသ့ၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ပျၢ်တၢ်သိၣ်လိမူးဘျီ၀ဲအံၤအပူၤန့ၣ်(KDHW)၀ဲၤကျိၣ်ခိၣ် ပဒိၣ်စီၤဒဲမိခ့ၤႇ (ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)နဲၣ်ရွဲၣ်သဃဲၤ–၁ ပဒိၣ်စီၤဆၢၦဲၤဒီး ဒီကလုာ်ဃူဖိး(NUG)ပဒိၣ် ဆူၣ်ချ့၀ဲၤကျိၤၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါ တၢ်သိၣ်လိၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဟဲထီၣ်၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ
စီၤကီၢ်ဂ့ၤဒိၣ်လၢအစံၣ်လီၤတၢ်သိၣ်လိအံၤစ့ၢ်ကီးစံး၀ဲ“လၢပၦၤတ၀ၢအပူၤန့ၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဟ့ၣ်ဆူၣ်ချ့ပီညါအိၣ်စှၤဒံးမီၤနီၤႉယအဲၣ်ဒိးက့ၤမၤစၢၤတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤႉယဖျိထီၣ်ခဲအံၤယသးခုဒိၣ်မးႉယမၤလၢၦဲၤယမိယပါအတၢ်အဲၣ်ဒိးန့ၢ်လံႉခါဆူညါအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးလၢၦၤကမျၢၢ်အဂီၢ်ႇပခိၣ်ပဃၢၤအဂီၢ်န့ၣ်ဒ်တၢ်သ့အိၣ်ဒီးယၤအသိးယကဖံးမၤဟ့ၣ်လီၤယသးလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်(၂၀၂၂)လါအီးကထိဘၢၣ် ၁ သီအခါစ့ၢ်ကီး ကညီဆူၣ်ချ့မၤစၢၤ၀ဲၤကျိၤ- KDHW (၈)၀ီတ၀ီ...
လါယနူၤအါရံၤ ၃၁ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကြုၢ်တု၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤ တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢပယီၤသုးဒီးကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)အဘၢၣ်စၢၤအခါန့ၣ် တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(KNU/KNLA-PC)နုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်ဒုးစၢၤပယီၤသုးတၢ်တအိၣ်၀ဲဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၉ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ကစီၣ်ရၤလီၤသးလၢတၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤအခါန့ၣ်ပၣ်ဃုာ်၀ဲကညီတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်ကီၣ်ကး(PC)တၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် (KNU/KNLA-PC)လီၢ်ခၢၣ်သးကမံးတံာ်မၤတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တခါ၀ံၤအလီၢ်ခံ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲလံာ်ဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
(KNU/KNLA-PC)ၦၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ စီၤကၠီၤညိၣ်စံး၀ဲလၢ“မ့မ့ၢ်လၢပတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤပတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ် လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤပူၤပကလဲၤမၤသကိးတၢ်လၢၦၤတဂၤဂၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်ဒုပတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတအိၣ်ဘၣ်ႉမ့မ့ၢ်လၢပယီၤတခီပၤစ့ၢ်ကီးပမ့တဲတီတီန့ၣ်ဒုတၢ်ဆိမိၣ်မးတအိၣ်နီတဘျီဘၣ်ႉလၢကဒုးသကိးတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢလီၢ်ခၢၣ်သးတၢ်ဆၢတဲာ်မ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢလီၢ်ခၢၣ်သးတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤမ့ၢ်ဂ့ၤႇလၢတၢ်နဲၣ်လီၤတမံၤဂ့ၤတမံၤဂ့ၤန့ၣ်တအိၣ်ဘူဘၣ်နီတဘျီဘၣ်ႉတၢ်ကစီၣ်ဟးထီၣ်တခါအံၤဒုတမ့ၢ်တၢ်လၢအမ့ၢ်အတီဘၣ်ႇမ့ၢ်အလဲၤကမူၤကမၣ်လိာ်သးဖဲလဲၣ်ဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉဘၣ်ဆၣ်သနါက့လၢ(PC)တၢ်ကရၢကရိအဂီၢ်န့ၣ်ကမၤစၢၤပယီၤလၢကဒုးတၢ်ႇကဒုးၦၤတဂၤဂၤန့ၣ်တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤတၢ်နဲၣ်လီၤတၢ်သိၣ်လီၤသီလီၤႇတၢ်ဆၢတဲာ်ဒုတအိၣ်နီတဘျီဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်စှၤသီအခါလၢကြုၢ်တု၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤန့ၣ်တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲလၢပယီၤသုးခီၣ်ချ့သုးရ့ၣ်(ခမရ–၅၄၅)ဒီး သုးခိၣ်အဲၣ်စ့၀ါတီခိၣ်ရိၣ်မဲ(KTLA)သုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအခါန့ၣ်တၢ်ထံၣ်လၢပယီၤသုးအထၢၣ်ပူၤန့ၣ်အိၣ်ဒီး(KNU/KNLA-PC)ဆ့ကၤတၢ်ပနီၣ်(uniform)ဒီး ဖဲန့ၣ်တၢ်ဂီၤမူရၤလီၤသးလၢကညီဖိကဒဲကဒဲယိးကဒါဘီ(သ့ၣ်စးဖီး) ၀ံၤအလီၢ်ခံ လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအံၤဟဲပၢၢ်ထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ထဲဒၣ်တၢ်ထံၣ်န့ၢ်ကရူၢ်ကရၢသုးဆ့ကၤတၢ်ပနီၣ်လိာ်ဘၢလိာ်ကွီၢ်လၢကလုာ်ကဒဲကဒဲက့ၤခးလိာ်ကဒါသးအံၤန့ၣ် လၢအ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ကရၢကရိအဖီခိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်ဒုးထံၣ်ကမၣ်ကညီကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်လီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် (KNU/KNLA-PC) လံာ်တၢ်ပာ်ဖျါအပူၤပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ဆဲးကျိး၀ဲကီၢ်သူလ့ၤသုးမုၢ်ဒိၣ်(KTLA)ခိၣ်နၢ် ၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်ဘၣ်ဘၣ်တုၤလၢခဲအံၤဆဲးကျိးတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်အသိးအ၀ဲသ့ၣ်တကပၤစ့ၢ်ကီးထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲ လီၤလီၤဆီဆီတအိၣ်ဒံး၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယနူၤအါရံၤ ၃၀ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၂၇ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူသၣ်တီၣ်၀့ၢ်ပူၤအဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးတၢ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်အဟံၣ်အဃီဃ့ၢ်ထီၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲအသိး သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တချုးပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ကဲထီၣ်ဒံးဘၣ်အခါဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၇ သီ ဂီၤခီအဆၢကတီၢ်န့ၣ် သၣ်တီၣ်၀့ၢ် တၢ်ဒီသဒၢကမျၢၢ်သုးနုာ်လီၤခး၀ဲသၣ်တီၣ်၀့ၢ်(လ့ၣ်သိၤ)သုးရ့ၣ် ပယီၤသုးကလၢၤအံၤဒီး ခီဖျိပယီၤသုးရ့ၣ်ခိၣ်သံ(၁)ဂၤအဃိ အ၀ဲသ့ၣ်က့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်ဆူ၀့ၢ်ပူၤဒ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကမျၢၢ်လၢအိၣ်သၣ်တီၣ်၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲ“တၢ်အိၣ်သးခဲအံၤန့ၣ်ၦၤအိၣ်ဖဲ၀့ၢ်ပူၤတဖၣ်ဃ့ၢ်ထီၣ်ခဲလၢာ်ဃၣ်ဃၣ်ညါလံႉ ၦၤအိၣ်တ့ၢ်လၢက၀ီၤဒ့ပူၤၦဲၤဂၤလဲၣ်မးနဂံၢ်အဒွးအီၤဘၣ်ဒံးႉအ၀ဲသ့ၣ်သုးရ့ၣ်ခိၣ်သံအဃိက့ၤခးလီၤကဒါကျိဖးဒိၣ်လၢ၀့ၢ်ပူၤလီၤႉယသကိးအဟံၣ်နါက့ဘၣ်စ့ၢ်ႉဘၣ်ၦၤဟံၣ်အိၣ်တနီၤဘၣ်ဆၣ်မ့မ့ၢ်ၦၤကညီဒုတဘၣ်နီတမံၤဘၣ်”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢန့ၣ်အမဲာ်ညါတၢ်တနံၤန့ၣ်ပယီၤသုးခးပိၢ်ထီၣ်ကျိလၢ၀့ၢ်ပူၤဒီတနံၤကျၢၤညါဒီးဟးလူၤဖီၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တကးဒံးဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်မၤဟးဂီၤ၀ဲကျဲကပၤမ့ၣ်အူတၢၣ်ႇဟးကိးဃါဆိၣ်တၢ်ထုတၢ်လၢတၢ်ဘါယွၤသရိာ်ကပၤဒီး ဟးဆှၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤ၀ံၤအလီၢ်ခံအ၀ဲသ့ၣ်ခးလီၤ၀ဲကျိဖးဒိၣ်အံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံး၀ဲဒ်အံၤ န့ၣ်လီၤႉ
“တၢ်တနံၤန့ၣ်အသုးရ့ၣ်ခိၣ်သံအဃိအ၀ဲသ့ၣ်ဟးဆှၣ်တၢ်လၢ၀့ၢ်ပူၤႇခးပိၢ်ထီၣ်ကျိဒီတနံၤကျၢၤလီၤႉသးစၢ်လၢအလဲၤၦၤတၢ်ဖျီတဖၣ်ဖဲအဟဲက့ၤလၢကျဲအခါန့ၣ်ပယီၤသုးတီၢ်သဲၣ်ဖးကွံာ်သးစၢ်တဖၣ်အံၤအလီတဲစိခဲလၢာ်လီၤႉ မ့၀ံၤအ၀ဲသ့ၣ်ဟးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်ဆူ၀့ၢ်ပူၤမီၤနီၤႉမ့ၣ်အူတၢၣ်လၢအိၣ်ကျဲကပၤတဖၣ်နါက့ပယီၤသုးဘၣ်ယိၣ်၀ဲလၢမ့ၣ်အူကကပီၤအဃိမၤဟးဂီၤကွံာ်၀ဲႉယတယးမုုၢ်နၤခီန့ၣ်ဒ်သိးအ၀ဲသ့ၣ်အိၣ်ခူသူၣ်ကညီအဂီၢ်လီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ပယီၤသုးရ့ၣ်ခိၣ်လၢအသံတဂၤအံၤစးထီၣ်ဖဲအလီၤဘၣ်မူဒါန့ၣ်တဲပျံၤတဲဖုးႇရ့၀ဲဒၣ်(သၣ်တီၣ်)၀့ၢ်ပူၤၦၤကမျၢၢ်တဖၣ်ဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤတကးဒံးဘၣ်အမဲာ်ညါပညိၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤသးစၢ်တဖၣ်ဒီးဖီၣ်သမံသမိး၀ဲႇမၤဒၢၣ်မၤလီၤ၀ဲအိၣ်အဃိ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ဘၣ်ဟးထီၣ်က့ၤလီၤလၢတၢ်ပလီၢ်ပဒီတၢ်ပျံၤတၢ်ဖုးပူၤအဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လါယနူၤအါရံၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
ဖဲတနံၤအံၤလါယနူၤအါရံၤ ၂၈ သီ ဂီၤခီဆၢကတီၢ် ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ–ခၠီနခွၣ်ဘၢၣ်စၢၤ (ဒၤလံၤ)တိၤဖးဒိၣ်အံၤအဃိ တိၤလီၤၦီၢ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲတကပၤဒီး ၦၤဟးထီၣ်က့ၤလီၤတအိၣ်၀ဲလၢၤဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၅ သီအနံၤန့ၣ် ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်လၢ(ဒၤလံၤ)တိၤဖးဒိၣ်လၢအိၣ်သၤပယၤသ၀ီဒီးစွ့ၤလ့ သ၀ီဘၢၣ်စၢၤပူၤအံၤတဘျီအဃိ တိၤဟးဂူာ်ဟးဂီၤအိၣ်၀ဲအဆံးတက့ၢ်ဒီး ဖဲတနံၤအံၤဂီၤခီအဆၢကတီၢ် မ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်ကဒီး(၃)ဖျၢၣ်အဃိ တိၤလၢအိၣ်(စွ့ၤလ့)သ၀ီတကပၤန့ၣ်လီၤၦီၢ်ဟးဂီၤကွံာ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအဟးထီၣ်က့ၤလီၤဖဲန့ၣ်တဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
“တဂီၤညါအံၤပနၢ်ဟူမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ် (၃) ဖျၢၣ်မီၤနီၤႉတိၤလီၤတဲာ်လၢထံကျိပူၤတခီလီၤႉမ့ၢ်မတဂၤမၤ၀ဲလဲၣ်ႇမၤ၀ဲအတၢ်ပညိၣ်အိၣ်ဒ်လဲၣ်ဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်ႉသိလ့ၣ်ယီၢ်(ဆဲးကဲး)ႇသိလ့ၣ်ဒုလဲၤခီတန့ၢ်လၢၤဘၣ်ႉၦၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်ခီန့ၣ်လဲၤတရံးက့ၤ၀ဲလၢ(ကၠၤအ့ထံကရ့ၣ်)သ၀ီတကပၤန့ၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံ၀့ၢ်ပူၤကမျၢၢ်တဂၤ စံးဘၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ဘၣ်ဃးတၢ်ဒိးလီၤမ့ၣ်ပိၢ်ဒီးမၤပိၢ်ဖးထီၣ်မ့ၣ်ပိၢ်လၢ(ဒၤလံၤ)တိၤဖးဒိၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်မတၤကရူၢ်ကရၢမၤ၀ဲလဲၣ်ခီန့ၣ် ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်၀ဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်ပာ်ဂၢၢ်ပာ်ကျၢၤ၀ဲလီၤလီၤဆီဆီတန့ၢ်ဒံး၀ဲဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပယီၤသုးအံၤလၢကဆှၢထီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီႇကျိချံၦာ်သၣ်တဖၣ်ဆူကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ်ပူၤတၢ်မဲာ်ညါသုးကလၢၤတဖၣ်အဂီၢ်သူ၀ဲဒၣ်(ဒၤလံၤ)တိၤအံၤလီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤဟူးဂဲၤမၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါယနူၤအါရံၤ ၂၈ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ်ကလံၤထံး မီမးကရူၢ်(သၤယၤကိ)သ၀ီအပူၤန့ၣ် ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၆ သီ ဟါခီအဆၢကတီၢ် ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်အချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်တဖျၢၣ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိ ဖိသၣ်သံ(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢ(သၤယၤကိ)သ၀ီအပူၤန့ၣ်ဖိသၣ်တဂၤလဲၤထၢ၀ဲ(၄၀ မမ)မ့ၣ်ပိၢ်အချံလၢတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အံၤဒီး ခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်ပိၢ်ဖးထီၣ်အဃိဖိသၣ်အနံၣ်(၁၀)တဂၤအံၤသံ၀ဲတဘျီဃီဖဲတၢ်ကဲထီၣ်သးအလီၢ်န့ၣ်ဒီး ဘၣ်ဒိဃုာ်စ့ၢ်ကီး၀ဲဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိမၠိ၀့စီၣ်(၇)နံၣ်ႇကၠီၤခုၣ်(၂)နံၣ်ဒီးဒီၣ်ဖူမူ(၅၃)နံၣ်အံၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ၀ီဖိတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
အ၀ဲစံး၀ဲလၢ“တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢညါခါန့ၣ်(၄၀ မမ)မ့ၣ်ပိၢ်ချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်အိၣ်ခံဖျၢၣ်ဒံးႉ ၦၤလဲၤပာ်လၢသ၀ီချၢမီၤနီၤႉၦၤဖိသၣ်ခီန့ၣ်ဟဲက့ၤစိာ်၀ဲလၢသ၀ီပူၤတဖျၢၣ်ႉၦၤဖိသၣ်တဂၤန့ၣ်ထုးထီၣ်ဒုးနဲၣ်ပၠးမ့ၣ်ပိၢ်ချံလၢအထၢၣ်ပူၤမီၤနီၤႉဖဲအထုးထီၣ်၀ဲအခါန့ၣ်မ့ၣ်ပိၢ်ချံလီၤတဲာ်ဘျီပိၢ်ဖးထီၣ်၀ဲလီၤႉၦၤဖိသၣ်လၢအထုးထီၣ်နဲၣ်ပၠးမ့ၣ်ပိၢ်ချံတဂၤန့ၣ်ကွၢ်မးတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉသံ၀ဲဖဲန့ၣ်(၁)ဂၤဒီးဘၣ်ဒိ(၃)ဂၤလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ဟီၣ်က၀ီၤတၢ်လီၢ်ဒူသ၀ီဖဲန့ၣ်အပူၤတၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲခဲအံၤခဲအံၤဒီးခီဖျိမ့ၣ်ပိၢ်အချံလၢတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ်အဃိဒ်သိးကမျၢၢ်သ၀ီဖိတဖၣ်သုတကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဘၣ်ဒီးတၢ်ဒ်အံၤတဂ့ၤအဂီၢ်န့ၣ် ကြၢးလၢတၢ်ကဘၣ်ဟ့ၣ်ကဒီး၀ဲပီညါအဂ့ၢ်န့ၣ် မီမးကရူၢ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“ၦၤဟ့ၣ်တၢ်သိၣ်လိဒုအအိၣ်မီၤနီၤႉကြၢးလၢၦၤကဘၣ်ဟ့ၣ်အါထီၣ်၀ဲမီၤနီၤႉၦၤနီၢ်ဒိၣ်အိၣ်ဖဲသ၀ီပူၤတဖၣ်နါက့ယမၤဘူၣ်ႇယဖီၣ်ဘူၣ်ဒ်န့ၣ်အိၣ်ဒီဒူၣ်ညါႉၦၤနီၢ်ဒိၣ်လဲၤဖီၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်အဃိၦၤဖိသၣ်ခီကွၢ်လိ၀ဲဘျီလဲၤဖီၣ်၀ဲဒ်န့ၣ်လီၤႉၦၤနီၢ်ဒိၣ်မ့ဟးတဲဖိသၣ်လၢတဘၣ်လဲၤမၤဘူးဘၣ်ႇတဘၣ်လဲၤဖီၣ်ဘၣ်ဒ်န့ၣ်ဒုကဂ့ၤဒိၣ်၀ဲမီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် မီမးလီၢ်က၀ီၤ သ၀ီဖိတဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်သံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအိၣ်၀ဲအါမးအသိး ကတီၢ်ခဲအံၤလၢ(ကီးတရံး)ဟီၣ်က၀ီၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ်မ့ၣ်ပိၢ်အချံလၢအတပိၢ်ဖးထီၣ်ဒံးဘၣ်အိၣ်ဒံး၀ဲအါမးအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လါယနူၤအါရံၤ ၂၇ သီ‚ ၂၀၂၃ နံၣ်‚ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကၠၤအ့စ့ၣ်ကၠံကီၢ်ဆၣ် လ့၀ါဖျိသ၀ီအပူၤ တီၤထီကၠိလၢဘၣ်တၢ်အိးထီၣ်၀ဲလၢ ကညီတၢ်ဘၣ်ဘျုးဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်ကညီသုးမုၢ်ဒိၣ်(DKBA)ခိၣ်တဂၤလၢအမ့ၢ်သုးခိၣ်ဒိၣ်စိ(စီၤအ့ၤ၀ါ)အံၤ ခီဖျိကၠိကးတံၢ်ကွံာ်သးအဃိၦၤကၠိဖိအဂၤ(၂၀၀)ဘျဲၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢကဆဲးမၤလိတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တီၤထီကၠိအံၤအိၣ်ဆီလီၤသးလၢ(ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်)ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် လ့၀ါဖျိသ၀ီပူၤဒီး ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၁ သီ ဂီၤခီ အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အဃိ ကၠိအံၤဘၣ်ဆိကတီၢ်ကွံာ်တၢ်သိၣ်လိမၤဒိးအံၤ န့ၣ်လီၤႉ
အတီၤတဆံကၠိဖိတဂၤစံး၀ဲလၢ“ပကဘၣ်ဒိးစဲးန့ၣ်အိၣ်တ့ၢ်က့ၤထဲတ၀ီလီၤႉပဒိးစဲး၀ံၤသၢဘျီလံမီၤနီၤႉ ပကမၤကၠိစံၣ်လီၤတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ်နါက့ပရဲၣ်ကျဲၤဃာ်၀ံၤလၢာ်လံႉလၢမုၢ်နၤခီန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢပကၠိကပၤအဃိပဖုးဘၣ်ပသးခဲလၢာ်လီၤႉစးထီၣ်လၢ(ခိၣ်၀ံၣ်)ဒီးသုးဟံးန့ၢ်တၢ်စိိတၢ်ကမီၤန့ၣ်ပတထီၣ်ဘၣ်ကၠိဘၣ်ႉ ပထီၣ်ဘၣ်ကၠိလၢ(သုးခိၣ်)အိးထီၣ်၀ဲအံၤခီလီလီလီၤအဃိလၢပဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်ဂီၢ်ဒိၣ်မးမီၤနီၤႉခဲအံၤကၠိပံးလံႉလၢပကဆဲးမၤလိတၢ်အဂီၢ်ကီခဲထီၣ်မီၤနီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တီၤထီကၠိအံၤလီၤဆီဒၣ်တၢ်အခိၣ်သ့ၣ်န့ၣ်တၢ်သိၣ်လိန့ၢ်၀ဲကညီလံာ်ဒီးစးထီၣ်(KG)တုၤလၢအတီၤ(၁၀)န့ၣ်တၢ်သိၣ်လိဃုာ်၀ဲလံာ်ညိၣ်သိၣ်ဒိၣ်အသီဒီးအလီၢ်လံၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤႉလၢန့ၣ်အမဲာ်ညါၦၤကၠိဖိလၢတၢ်လီၢ်ကိးတီၤဒဲးဟဲထီၣ်ကၠိဖဲအံၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်တၢ်မၤစၢၤ၀ဲတၢ်အိၣ်တၢ်ဆိးလီၢ်ကျဲႇတၢ်အီၣ်တၢ်အီႇကၠိဖိကူကၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤကၠိဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
“ပထီၣ်ဘၣ်ကၠိအိိၣ်ဒီဒူၣ်ညါဘၣ်ဆၣ်အကျါန့ၣ်ကၠိတဖျၢၣ်အံၤသိၣ်လိတၢ်ဖးဂ့ၤညါႉပၢၢ်တုၤတၢ်ထံၣ်တၢ်ဆိကမိၣ်တကပၤနါက့လီၤဆီလိာ်သးဒီးပဒိၣ်အကၠိမီၤနီၤႉကညီလံာ်နါက့ပမၤလိဘၣ်စ့ၢ်ႉပဒိၣ်အလံာ်ညိၣ်သိၣ်ဒိၣ်နါက့ပၣ်စ့ၢ်မီၤနီၤႉပအဲၣ်ဒိးဃ့ကညးလၢဖီၣ်စုက၀ဲၤကရူၢ်ကရၢတဖုစုာ်စုာ်လၢပ၀ဲသးစၢ်ပမၤလိတၢ်လၢမုာ်မုာ်ခုၣ်ခုၣ်အံၤတဘၣ်လိၣ်မၤပျံၤမၤဖုးၦၤဘၣ်မီၤနီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် သးစၢ်လၢအိၣ်(၀ီၢ်ရ့ၣ်) ဟီၣ်က၀ီၤလဲၤထီၣ်ကၠိဖဲန့ၣ်တဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
(၂၀၂၂–၂၀၂၃) တၢ်သိၣ်လိနံၣ်အဂီၢ်န့ၣ်တၢ်စးထီၣ်အိးထီၣ်၀ဲတီၤထီကၠိအံၤလၢ(လ့၀ါဖျိ) သ၀ီပူၤအံၤဒီး မ့ၢ်စ့ၢ်ကီးကၠိတဖျၢၣ်လၢကမျၢၢ်အိၣ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် ကီၢ်ဆၣ်ပူၤတဖၣ်အံၤပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါ၀ဲအသိး ခီဖျိတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်အိၣ်သးအကလုာ်ကလုာ်အဃိတၢ်ကးတံၢ်ကွံာ်ကၠိအံၤအဖီခိၣ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအိၣ်ထီၣ်လၢ ကမၤလိမၤဒိးတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤကၠိဖိမိၢ်ပၢ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ် ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်ၦၤထူလံၤဖိတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လါလၢကဟဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၁၁ သီအနံၤ လၢအလီၤဘၣ်၀ဲ(၇၅)၀ီတ၀ီ ကညီဒီကလုာ်မုၢ်နံၤအဂီၢ် ကွဲမုာ်၀ဲကညီစၢၤသွဲၣ်သီသးစၢ်အိၣ်ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢတဖၣ်အံၤကဆှၢထီၣ်အတၢ်ကွဲးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီဒီကလုာ်စၢၤသွဲၣ်ကရူၢ် စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်-ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်ကွဲးဘျီ၀ဲအံၤကဘၣ်မ့ၢ်၀ဲထါႇတၢ်ကစီၣ်ထီရီၤႇတၢ်ကွဲးဖုၣ်သ့ၣ်တဖၣ်ဒီး တၢ်ကွဲးသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တၢ်ကွဲးအီၤသ့၀ဲလၢကျိာ်လွံၢ်မံၤလၢအမ့ၢ်ၦိၢ်ကျိာ်ႇစှီၤကျိာ်ႇကီၤလၤ၀ါကျိာ်ဒီး ကညီသးစၢ်လၢသးနံၣ်အိၣ်(၃၅)နံၣ် ဆူဖီလာ်တဖၣ်နုာ်လီၤတပြၢ၀ဲသ့အဂ့ၢ်န့ၣ်သ့ၣ်ညါဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ
လၢတၢ်ကွဲမုာ်ဘျီ၀ဲအံၤန့ၣ်ကညီဒီကလုာ်စၢၤသွဲၣ်ကရူၢ်တီခိၣ်ရိၣ်မဲမၤ၀ဲဒီး အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဒ်သိး ကညီစၢၤသွဲၣ်သီတဖၣ်ကသ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်အါထီၣ်ကညီဒီကလုာ်အတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤႇတၢ်ဆဲးတၢ်လၤႇလုၢ်လၢ်ထူသနူဒီးကပၣ်ဃုာ်ပၣ်ဂီၢ်အါထီၣ်လၢကညီဒီကလုုာ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤပူၤအဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤကွဲမုာ်တၢ်မူဒါခိၣ် စီၤကၠီၤစွၤ စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
လၢကညီဒီကလုာ်မုၢ်နံၤအတၢ်ပနီၣ်အဂီၢ်ကညီဒီကလုာ်စၢၤသွဲၣ်ကရူၢ်လၢအကွဲမုာ်၀ဲလၢကဆှၢထီၣ်တၢ်ကွဲးအံၤ ဒ်ယမ့ၢ်သးစၢ်တဂၤအသိးသးခုဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် ကညီသးစၢ်ကရၢ(KYO)လီၢ်ခၢၣ်သး ကမံးတံာ်ကရူၢ် စီၤစိပဲၤ စံး၀ဲဒ်အံၤန့ၣ်လီၤႉ
“ကညီခိၣ်နၢ်လၢအသ့ဆိမိၣ်တၢ်လၢသးစၢ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒ်အံၤပစံးဘျုးဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်ဒိၣ်မးလီၤႉယအဲၣ်ဒိးဃ့ကညးသးစၢ်လၢအိၣ်ကီၢ်ပူၤကီၢ်ချၢႇအိၣ်လၢတၢ်လီၢ်တပူၤဂ့ၤတပူၤဂံမန့ၣ်ကဆှၢထီၣ်အ၀ဲသ့ၣ်တၢ်ကွဲးလၢဒီကလုာ်မုၢ်နံၤအဂီၢ်ဒီးကနုာ်လီၤပၣ်ဃုာ်မၤသကိးတၢ်လၢဒီကလုာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒ်တၢ်သ့အိၣ်ဒီးၦၤအသိးမီၤနီၤ” စီၤစိပဲၤ စံး၀ဲလီၤႉ
တၢ်ကွဲးအံၤန့ၣ်လီၢ်ခံကတၢၢ်တၢ်ကဘၣ်ဆှၢထီၣ်အီၤဖဲလါဖ့ၤဘြူၤအါရံၤ ၃ သီအနံၤဒီး လံာ်တၢ်ကွဲးလၢတၢ်ဆှၢထီၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤကညီစၢၤသွဲၣ်ကရူၢ်ကဃုထၢဟ့ၣ်လီၤ၀ဲခိၣ်ဖးအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်(၁၉၄၈)နံၣ်...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢကညီကီၢ်စဲၣ် ကီးတရံးကီၢ်ဆၣ် ကြုၢ်တု၀့ၢ်ခိၣ်၀့ၢ်ဃၢၤဒူသ၀ီတဖၣ်အပူၤန့ၣ် တုၤလၢလါယနူၤအါရံၤ ၂၅ သီအနံၤ တၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်၀ဲကွ့ၢ်ကွ့ၢ်လၢပယီၤသုးဒီးတၢ်ပၢၢ်ဆၢသုးပာ်ဖှိၣ်အဘၢၣ်စၢၤအံၤဒီး ခီဖျိပယီၤသုးတကပၤသံဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးအါအဃိကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤစၢၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲအပူၤကွံာ်လါယနူၤအါရံၤ ၁၆ သီအနံၤန့ၣ် တၢ်နုာ်လီၤခး(ကီၣ်ဘ့)ပၢၤကီၢ်တၢ်လီၢ်ကဲထီၣ်၀ံၤအလီၢ်ခံ ဒုးယၤတၢ်ဖ့ၣ်စၢကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်ဒီးတုၤလၢလါယနူၤအါရံၤ ၂၅ သီန့ၣ် သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤ ဟဲတ့ၢ်လီၤစၢၤ၀ဲမ့ၣ်ပိၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ကြုၢ်တုလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ကမျၢၢ်လၢအိၣ်ကြုၢ်တု၀့ၢ်ပူၤတဂၤစံး၀ဲလၢ“ဖဲမုၢ်ဃ့ၢ်လီၤအံၤနါက့တၢ်ဒုးကဲထီၣ်၀ဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်လီၤႉ လၢကါနံၤႇကီၣ်ကၤတကပၤန့ၣ်ကဘီယူၤဟဲခးလီၤတၢ်လီၤပျံၤဒိၣ်မးလီၤႉတၢ်ဒုးကဲထီၣ်အံၤန့ၢ်၀ဲ(၃)သီလံႉ ပယီၤသုးမၤ၀ဲတနၢၤလၢၤဘၣ်အဃိပာ်ဂံၢ်ပာ်ဘါက့ၤ၀ဲကဘီယူၤန့ၣ်လီၤမီၤနီၤႉကျိဖးဒိၣ်နါက့ခးလီၤ၀ဲတပယူာ်ဃီလီၤ”အဂ့ၢ်န့ၣ်စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲမဟါလါယနူၤအါရံၤ ၂၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်ဒုးဆူၣ်ထီၣ်အဃိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်တပယူာ်ဃီဒီးကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤတၢ်အဃိ မ့ၣ်အူအီၣ်၀ဲလီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီအိၣ်၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤသ၀ီဖိတဂၤဃီ၀ဲန့ၣ်စံးအါထီၣ်၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“လၢ(ကြုၢ်တု)တကပၤန့ၣ်နါက့ခးလီၤစိတၢ်စ့ၢ်ႉလီၤတဲာ်လၢသ၀ီပူၤအါအဃိပအိၣ်လၢသ၀ီပူၤတဘူၣ်လၢၤဘၣ်ႉ လၢ(ကါနံၤ)ဆၢခိၣ်တကပၤန့ၣ်မ့ၣ်အူအီၣ်ၦၤဟံၣ်ဒီတဂ့ၢ်ညါႉအအူအီၣ်တုၤလၢၦဲၤဖျၢၣ်လံလဲၣ်ဒုပတသ့ၣ်ညါဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကါနံၤ လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်တဂၤစံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်န့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ဒုးကဲထီၣ်လၢ(ကြုၢ်တု)အခါန့ၣ်ပယီၤသံကအိၣ်လၢအဂၤ(၄၀)ဆူဖီခိၣ်ညါဒီးခီဖျိပယီၤသုးခးလီၤကျိဖးဒိၣ်အဃိမ့ၣ်အူအီၣ်လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်အဟံၣ်အဃီတကးဒံးဘၣ်ကဘီယူၤစ့ၢ်ကီးဟဲခးလီၤစၢၤတၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ် (Lion Battalion Commando)ဒုးယၤသုးကျိၤ ထုးထီၣ်ပာ်ဖျါ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိတၢ်ဒုးဆဲးကဲထီၣ်ဒံး၀ဲတပယူာ်ဃီတုၤလၢလါယနူၤအါရံၤ ၂၅ သီ...
လါယနူၤအါရံၤ ၂၆ သီႇ ၂၀၂၃ နံၣ်ႇ ခ့ၣ်အဲးစံၣ်
လၢခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ကညီဒီကလုာ်စၢဖှိၣ်ကရၢ ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤ ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၅ သီ ဂီၤခီ ၂ နၣ်ရံၣ်ဘျဲၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ် သုးမိၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤကဒီးမ့ၣ်ပိၢ်လၢဃိၣ်သၢဖျၢၣ်၀့ၢ်ကလံၤစိး မဲၢ်ကသၤသ၀ီ တၢ်ခူၣ်စၢၢ်ထးလီၢ်အဃိ တၢ်သူၣ်ထီၣ်လီၢ်တဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါဘၣ်လၢၦၤခူၣ်စၢၢ်ထးဖိတဖၣ်အအိၣ် န့ၣ်လီၤႉ
ခီဖျိသုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်လၢ(မဲၢ်ကသၤ)သ၀ီမုၢ်ထီၣ်ကလံၤစိး နီၣ်ဂံၢ်(၅)တၢ်ခူၣ်စၢၢ်ထးလီၢ်အံၤအဃိ ၦၤကညီဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးတအိၣ်၀ဲဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်စဲးဖီကဟၣ်လၢတၢ်သူအီၤလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤပူၤအံၤဒီး တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်ဟးဂီၤ၀ဲအိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ၦၤခူၣ်စၢၢ်ထးဖိတဖၣ်စံး၀ဲန့ၣ်လီၤႉ
“ဖဲမနၤ ၂ နၣ်ရံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အခါန့ၣ်သုးမီၤစိရိၤကဘီယူၤကၠဲးတဘ့ၣ်ဟဲတ့ၢ်လီၤမ့ၣ်ပိၢ်မီၤနီၤႉ ဘၣ်၀ဲဒၣ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်ႉမ့မ့ၢ်ၦၤကညီဒုတဘၣ်ဘၣ်ႉခီဖျိကဘီယူၤဟဲတ့ၢ်လီၤတၢ်တလီၢ်လီၢ်အဃိန့ၣ် မတဂၤမးတအိၣ်လၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤလီၢ်လၢၤဘၣ်” အဂ့ၢ်န့ၣ် လီၢ်က၀ီၤကမျၢၢ်လၢအိၣ်ဘူးဖဲန့ၣ်တဂၤ စံးဘၣ်ခ့ၣ်အဲးစံၣ်–ကညီတၢ်ကစီၣ်ဖဲလါယနူၤအါရံၤ ၂၅ သီအနံၤန့ၣ်လီၤႉ
တၢ်ခူၣ်စၢၢ်ထးလီၢ်လၢအအိၣ်(မဲၢ်ကသၤ)သ၀ီကပၤအံၤဒ်ခ့ၣ်အဲၣ်ယူၣ်–ဒူပျာ်ယာ်ကီၢ်ရ့ၣ် စၢၢ်ထး၀ဲၤကျိၤ တၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢအသိးန့ၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အခွဲးလၢကမျၢၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိကဖံးကမၤ၀ဲဘၣ်ဆၣ် မ့မ့ၢ်သုးမီၤစိရိၤအၦၤကတိၤတၢ်ပၢ သုးခိၣ်ကျၢၢ်ဖိ စီၣ်မ့ထိ...










